6 - ششمى قرتوفولقطيس ( قريوقواطليس - نسخه . ) است . بدنش دراز و سبزرنگ است و زير گردنش سوزن مانندهاى هست .
طبيبى كه اين اسامى را گفته است ، اثر نيش هريك از اين شش نوع را بيان كرده و چنان كه او مىفرمايد پيامد نيش كليهء انواع رتيلها يكى است و فرقى ندارند .
طبيبى ديگر مىگويد كه انواع رتيلها هريك پيامد نيششان ويژگى به آن نوع دارد و اختلاف در اثرات نيش آنها هست . اين طبيب كه غير از آن طبيب اولى است گويد : « رتيل جانورى است شبيه به نوعى تارتنك كه آن را پلنگ گويند و مگس شكار مىكند و انواع زياد دارد . »
جالينوس مىفرمايد : « رتيلها دوازده نوعند و بدترين آنها رتيل مصرى است . » دوازده نوعى كه جالينوس معرفى مىكند به قرار زير است :
1 - رتيل قرمز رنگ كه كاملا شبيه تارتنك بوده و شكلش گرد و مدور است .
2 - سياهرنگ دودى كه آن هم شبيه تارتنك است .
3 - خالدار پر از خالهاى سياه و سفيد .
4 - رتيل سفيد شكم گرد و دهان كوچك .
5 - نوعى هست كه مىدرخشد ، پشت كوژ است و خطهايى درخشان بر پشت دارد .
6 - رتيل زرد پرز و كركدار .
7 - رتيل رنگ مايل به سياه و به اصطلاح انگورى كه دهانش در وسط سر است ، پاهاى كوتاه متمايل به عقب دارد و وقتى بخواهد نيش بزند بر پشت مىخوابد و كمى مايع تر مىپراند . اين رتيل انگورى از آن انگورى كه اسمش را قبلا ذكر كرديم نرمتنتر است .
8 - رتيل مورچهسان كه به مورچه مىماند ، گردنش قرمز ، سرش سياه و پشتش سفيد خالدار و به رنگهاى مختلف است .
9 - رتيل آلاكلنگى .
10 - رتيل زنبورى كه به زنبور سرخ مىماند .
جالينوس براى هريك از اين ده نوع خاصيت ويژه در نيشزنى و اثرات نيش آنها را ذكر مىكند .
11 - رتيل گاودانهاى ، كه چون بسيار كوچك و گردگاودانه مانند است اين اسم را برايش برگزيدهاند . دهان كوچك ، شكم سرخ مايل به زرد و دست و پاهاى سفيد و پر از كرك دارد .
12 - رتيل مصرى - كه اول ذكرش آمد - شكمش گنده ، سرش بزرگ است و شباهت به مگسى دارد كه شبها پيرامون چراغ مىگردد . كه اين رتيل مصرى نام از انواع ديگر رتيلها بدجنستر است .
نيش رتيل و اثراتش بهطور عام
چنان كه در نامگذاريهاى رتيلها و در ردهبندى آنها اختلافنظرهايى هست ، همچنان در پيامد نيش آنها نيز اختلافاتى پيداست .