را گرم كن و پارچهاى نرم و سست تنيده را در آن خيس كن و بر جاى زخم بگذار !
فصل سوم ورم پىرگ زخمى
ما سابقا دربارهء معالجهء ورمهايى كه در حالت زخمى بودن پىرگ سر بر مىآورند ، دستوراتى عمومى داديم و با آنها آشنا شدى . در اينجا لازم ديدم كه توضيح بيشترى بدهم و مىگويم :
همچنانكه جالينوس در كتابش قاطاجانس آورده است ، ما آن سفارشها را الگو قرار مىدهيم .
جالينوس در آن كتاب مىفرمايد : « اگر در حالتى كه پىرگ زخمى است ، ورم فلغمونى پيدا شد ، دقت كن اگر ورم فلغمونى بسيار التهابى است بايد با داروهاى ساخته شده از سركه و سنگهاى معدنى دارويى - كه ذكر شدهاند - معالجه شود . »
جالينوس در گفتار دوم از كتاب قاطاجانس نسخههاى متعددى براى درمان ورم ناشى از زخم پىرگ ذكر كرده است . كه يكى از آنها داروى تركيبى زير است .
نسخه :
زاج به وزن نه درهم و سه چهارم درهم ، زاج سفيد يك درهم و يك چهارم درهم ، سونش مس چهارده مثقال و دو درهم و نيم ، پوست كندر ده مثقال و نيم ، بارزد هفت مثقال ، موم پنجاه مثقال ، روغن زيتون شصت و سه مثقال ، سركهء تند و پرمايه دويست و سه مثقال . داروهاى خشك را به مدت ده روز در سركه بساى ! هرآنچه حل مىشود حل شود و سرد گردد ؛ آنگاه همه را - حل شده و حل ناشده - با سركه در ظرفى بريز و به هم زن و حركت ده تا خوب درهم مىآميزند . هر روز دوبار يا سه بار چند قطرهاى از اين دارو را بر زخم بچكان و فورا پسم را در سركه و روغن زيتون نيم گرم خيس كن و بر زخم بگذار !
بايد بسيار مواظب باشى كه هيچ چيز از سرد و سردىبخش براى پىرگ آسيبديده بدتر نيست .
اگر خواستى كه دارو بر اندام آسيبديده بگذارى و ببندى ، داروى گذاشتنيى كه با سركه و عسل و خاكستر مىسازند بگذار ! بايد داروى گذاشتنى بر آتش پخته باشد و آردى كه در داروى گذاشتنى به كار مىرود ، آرد گاودانه باشد خوب است و اگر آرد گاودانه گير نيامد ، آرد باقلى يا آرد جو را با دارو مخلوط كن !