تشنجى درآمد فورا مىميرد . و اگر بيمار بسيار نيرومند باشد و زياد ناتوان نشده باشد ممكن است تا دو روز ديگر زندگى كند .
بايد قبل از آنكه بر نوع قى كرده از روى رنگ توجه كنى ، دقت داشته باشى كه مبادا قى كردهء رنگى از اثر نوع غذا و خوراك باشد .
خلاصه اينكه در اثناى بيمارى هر نوع قى كرده كه به رنگ طبيعى نباشد بد است . اگر همهء اين رنگها را قى كرد بسيار بسيار بد است . قى كردهء بدبو نشان از بدحالى بيمار است و قى كرده اگر مادهء خلط خالص چه صفراى خالص و چه بلغم خالص و بدون آميزه باشد - چنان كه سابقا اشاره كرديم - بد است .
نشان از ادرار
سابقا در كتاب اوّل قانون در زمينهء روىآورهاى بيمارى بحثى دربارهء ادرار و چگونگى آن داشتيم ؛ در اينجا چيزهايى از آن را بازگو مىكنيم و شايد چيزهاى ديگرى نيز مورد نياز باشد كه طبيب بداند و در علاج بيماريهاى سخت از آن استفاده كند . مىگوييم :
اگر در اثناى سير بيمارى سخت ، هيچ نشانى در ادرار نديدى كه خبر از پخته شدن مادهء خلط بيمارىزا بدهد ، بر مرگ زودرس بيمار تأكيد مكن ! زيرا ممكن است نوعى تخليه به صورت ديگر صورت پذيرد و بيمار از اثر خلط رهائى يابد و خلط رسيده يا نارسيده را از بدن بيرون راند . و شايد از زياد ماندن بيمارى در اين مدت خلط خود به خود تحليل برود يا اينكه بحران از برآمدن خراج در رويهء پوست خاتمه يابد . بويژه اگر خلط سبب بيمارى بسيار بدجنس و بدگوهر نباشد ، بدجنس باشد امّا نه در نهايت درجهء بدجنسى ، هرچند غالبا خلط سبب بيمارى از خلط بدجنس است و جنس خوب كمتر سبب بيمارى سخت مىشود .
ادرار بيمار در هر حالتى درجات نيروى بيمار را نشان مىدهد و شدت بيمارى را دستنشان مىكند و دست كم مدت طولانى بودن بيمارى را نشان مىدهد .
اگر در طول مسير بيمارى سخت ، ادرار بيمار كاملا شبيه ادرار تندرستان بود و در حالت بالا رفتن شدت بيمارى كمى رنگش تغيير كرد ، از هر نوع ادرار غير طبيعى ديگر - از لحاظ رنگ - اميدواركنندهتر است .
گاهى ممكن است در اثناى بيماريهاى وبائى ، ادرار بيمار از حيث قوام ، رنگ و از حيث نوع تهنشين ادرار كاملا طبيعى باشد و با اين حال بيمار از پاى درآيد و جان تسليم كند .
اين را نيز بدان ! كه بسيار اتفاق افتد كه در مسير و اثناى حالت بيمارى سخت ، كه بيمارى از آسيبديدگى كبد يا اطراف اندامان مجارى ادرار باشد ، ادرار بيمار در قوام و در رنگ بد و غير طبيعى باشد امّا دربرگيرندهء مواد بيرون رانده شده از اثر بحران خوب باشد .
ادرار از حيث چندى ( كمّى )
اگر نوع بيمارى سخت از نوع تبهاى شديد است و بيمار گاهى اندكى ادرار دارد و گاهى