كار آيد ، در هر حال پاكسازى شرط اساسى است .
اگر تشخيص دادى كه بلا از چيرگى خون زياد از حد لازم در بدن بيمار است و عفونت از آن ناشى شده است ، بيمار را رگ بزن و از او در اندازهء لازم خون بكش !
اگر مادهء عفونى شده غير خون است ، بيمار را با وسايلى كه مناسب حال است پاكسازى كن و ماده را تخليه گردان . بايد جاى سكونت بيمار را سرد گردانى و هواى پيرامونش را اصلاح كنى .
- از سرد گردانيدن جاى سكونت منظور چيست ؟
- تفصيل به قرار زير است :
پيرامون بيمار را پر از ميوههاى سرد ، گياهان خوشبوى سردمزاج و شاخههاى نازك درختان سردىبخش كن ! عطرهاى آبكى و داروهاى معطر بر لباس پاشيدنى كه با آب ميوههاى سردمزاج مخلوط باشد و بوى خوش آنها سردىبخش باشد ، و عطريات ساخته از كافور ، گلاب ، آب صندل و صندل به كار برند . هر روزه چندين بار خانهء مسكونى بيمار را وسيلهء خوشبوهاى آبكى آبپاشى كنند و بويژه اگر گلاب ، آب بيد و نيلوفر بپاشند بهتر است .
اگر در خانهء مسكونى بيمار ، فوارهء آب يا حالتى از بر جوشيدن آب از زمين باشد بسيار خوب است .
اصلاح هواى پيرامون بيمار را بعدا بيشتر شرح مىدهيم .
داروهايى كه براى علاج تب وبايى مورد نيازند و بايد بيمار به كار برد ، از اين قرارند : قرص كافور ، رب ميوههاى سردمزاج ، آب ماست كره گرفته ، گلاب با قرهقروت مخلوط و بهمزدهء ترشمزه و اشتهاآور و سركهء مخلوط با آب همگى در علاج تب وبايى مفيدند .
اگر بيمار تب وبايى در اندازهء زياد آب سرد را يكباره بخورد ، بسيار بهره بيند ؛ اما اگر كمكم و به تدريج آب بخورد ، ممكن است حرارت بدن را برانگيزد و شديدتر كند .
اگر حالت بيمارى تب وبايى شدت يافت و كار به جايى رسيد كه سردندههاى رو به شكم را كش داد و دست و پاى بيمار احساس سردى كردند ، و حالت بىخوابى و درهم برهمى خواب بيمار طول كشيد و سينهء بيمار بالا و پايين آمد ، حتما بايد پوشش بيمار را از نوعى برگزينى كه حرارت را جذب كند و به بيرون راند .
اگر بيمار تب وبايى اشتهاى غذا را از دست داد ، بايد بيمار را به زور وادار به خوردن كرد هر چند اشتها هم نداشته باشد ؛ كه اكثرا از اين ناچار كردن بيمار به خوراك خوردن ، اشتها برمىگردد و بيمار مىتواند بخورد و زنده بماند . پس حتما بايد به هر وسيلهاى كه باشد بيمار را وادار كرد كه غذا بخورد .
غذاى بيمار تب وبايى بايد ترشمزه و خشكانندهء مادهء سبب بيمارى باشد . زياد نخورند بلكه كم اما مغذى بخورند . اگر غذاى بيمار خوب نباشد و گوهر ناپسند داشته باشد . و در عين حال از چنين غذايى زياد بخورند ، چندين زيان در پى دارد :
1 - مادهء ناپسند - كه با خوراك زياد است - خلط بدگوهر سبب تب را افزايش مىدهد .
قانون ( فارسى ) — صفحة 191
مساهمون: أبو علي سينا
ص١٩١