وسيلهء حقنه بيرون آورى . بعد از حقنه نوبت ماساژ است . كه بايد وسيلهء ماساژ باقىماندهء خلط را چارهساز باشى .
جالينوس مىفرمايد : « در اكثر حالات اين بيمارى تنها از راه ماساژ توانستهام خلط موجود در بدن بيمار را پاكسازى كنم . » بهترين دستور اين ماساژ علاجى به قرار زير است :
ماساژ دادن را از هر دوران بيمار شروع كرده و از بالا به پايين ماساژ ده تا ساقهاى پاى بيمار را نيز ماساژ مىدهى .
در ماساژ دادن بايد دستمال بسيار زبرى كه پوست بدن بيمار را مىخراشد به كار ببرى . بعد از ماساژ ران و ساقها نوبت به دستها مىرسد ، آن هم از بالا به پايين از سرشانهء بيمار شروع كن تا به كف دستها مىرسى . آنقدر ماساژ ده تا پوست بدن گرم مىشود . بعد از آن ماساژ پشت و سينهء بيمار را شروع كن ! و باز به سراغ ساقها بيا و ماساژ ده و از نو همان كار را از سر بگير و دست برمدار . اگر ممكن باشد وقت بيمار را به دو بخش تقسيم كن ! يا مىخوابد كه كار ماساژ متوقف مىشود و يا بيدار است ، كه در حال بيدارى مگذار آنى بدون ماساژ دادن كذايى بياسايد .
روى هم رفته دستور علاج بيماران مبتلا به اين حالت ، نرمى بخشيدن است و نبايد گرمى بخشيدن به بدن زياد باشد .
غذاهاى لطيف و نرمىبخش كه در اين حالت بيمارى مفيد فايدهاند ، عبارتند از :
عسلاب و بويژه اگر تأثيرى از حسل در عسلاب باشد .
آب بزر كرفس يا امثال آن را صبح زود بخورند .
اگر بيمار اسهال بيش از حد داشت ، عسلاب را بسيار بر آتش بپز و به بيمار بده بخورد ؛ كه از اثر آن مادهء اسهالى كمكم بيرون مىآيد و در اندازه هم زياد نمىباشد و به بيمار نفع مىرساند .
اسكنجبين عسلى نيز خوب است .
اگر فصل تابستان باشد و بيمار از خوردن آب سرد متنفر نباشد ، اسكنجبين عسلى را با آب سرد مخلوط كن ! و اگر وقت زمستان باشد ، نبايد اصلا اسكنجبين عسلى بخورد و فقط به خوردن آب گرم اكتفا كند .
نوشابههاى گرم بخورند به نفع آنها است ؛ مگر اينكه هوا بسيار گرم باشد و از گرما كاملا بپژمرند و افسرده شوند كه در اين صورت اگر نوشابه را به گرمى نخورند جايز است . بهترين نوشابهاى كه تشنگى بيماران اين نوع تب را فرو مىنشاند ، اسكنجبين عسلى است .
در اوايل بيمارى شراب بخورند خالى از فايده نيست . بويژه اگر حرارت تب بسيار شديد باشد شراب بخورند خوب است .
شدت و حدت يافتن در اين نوع از تب كمتر رخ مىدهد . بويژه در پيران اگر به چنين تبى مبتلا شوند شدت يافتن تب نادر است .
بيماران اين حالت از تب حتما بعد از غذا بايد شراب بخورند .
بايد هميشه و بر دوام مواظب نبض بيمار باشى و همينكه حس كردى كه نبض دارد ناتوان
قانون ( فارسى ) — صفحة 150
مساهمون: أبو علي سينا
ص١٥٠