علاج
اگر اين روىآورها در زن جوان ديده شوند و تازه پيدا شده باشند ، اميد معالجه و شفا يافتن هست .
قبل از هر چيز بايد بيمار زهدان برآمده وسيلهء داروهاى حقنهاى پاكسازى شود و بوسيله داروهاى ادرارى بولش پاك شود . بعد از پاكسازى كامل زن بر پشت بخوابد و هر دو ساق را از هم دور سازد .
پشم نرم از پشم بز ؟ بر زهدان بچسباند . بعد از آن كمى ديگر پشم در آب اقاقيا خيس كند و همه را در زهدان فرو كند ؛ سپس پشم ديگرى را در شرابى كه داروى گيرنده در آن حل شده است خيس كند و بر دهانهء زهدان گذارد و به آهستگى و نرمى آن را به داخل فرو دهد . تا پشم همهاش در زهدان جايگير مىشود . بعد از آن مقدار ديگرى پشم آورده و در سركه و آب خيس كند و بر رحم بگذارد .
آنگاه بر پهلو بخوابد و ساقها را برهم گذارد كه پشمها از جاى خود تكان نخورند و بيرون نيايند .
بادكش بر پايين ناف و بر پشت زن بگذار ! وادارش كن كه عطر بو كند تا زهدان به وسيلهء بوى خوش رو به بالا بگرايد .
نكند به هيچ نحو چيز بدبو را به وى نزديك كنى كه زهدان از بوى بد مىگريزد و پايينتر مىرود .
بعد از سه روز پشمها را عوض كرده و پشم را در شرابى كه آس ، گل محمدى ، اقاقيا ، پوست انار و غيره در آن پختهاند خيس كن . شراب بايد ولرم باشد ، اين پشم را بر ناف و بر زهار بمالد .
داروهاى چسبيدنى كه از قاوت ، خزه ( جل وزغ ) و عدس ساخته شده و داروهاى گيرنده همراه دارند بر ناف و زهار بچسباند . ممكن است از اين معالجات شفا يابد . سپس در آبزنى بنشيند كه آبپز گورگياه و آس و گل محمدى باشد . بايد از سروصداهاى زياد ، جيغ كشيدن ، چيزهاى عطسهآور و سرفهآور بپرهيزد . تا امكان داشته باشد استراحت كند و در آرامش بسر برد .
فصل سوم انحراف و كجشدگى زهدان
گاهى رخ مىدهد كه زهدان به يكى از دو طرف راست يا چپ منحرف شود و دهانهء زهدان از درست قرار گرفتن در مقابل جائى كه منى مرد از آن مىآيد كج مىشود . دليل بروز اين بيمارى يكى از موارد زير است :
1 - يكى از نيمههاى زهدان سفت و سخت شده است يا پرمايهتر شده و ترنجيده است . دو نيمهء زهدان از حيث رطوبت ، سستى و فروهشتگى و از حيث خشكى و تشنج ، باهم تفاوت پيدا كردهاند .
2 - ممكن است رگهاى يكى از دو طرف زهدان پر از خون شده باشد و طرف ديگر سبكبارتر باشد .
3 - ممكن است خلط غليظ در طرفى از طرفهاى زهدان جمع آمده باشد و سنگينتر از طرف ديگر شده باشد و طرف سبك را به سوى خود بكشد . اكثرا از اثر اين كج رفتارى زهدان ، بيمارى خفگى زهدان رخ مىدهد .
زنانى كه شغلشان مامائى است با دست زدن مىدانند كدام طرف سنگين و كدام طرف سبك است . و به آسانى مىدانند كه كدام طرف سفتتر ، يا كدام طرف رگهايش پرخونتر و رگها به كدام