نشانيها
اگر سبب درد بيضه و ذكر سوء مزاج باشد علامتش اين است كه كشيده شدنى در ميان نيست و تو مىتوانى سوء مزاج گرم و سرد را تشخيص دهى !
اگر در لمس كردن ، گرم التهابى باشد ، معلوم است كه سوء مزاج گرم سبب به درد آوردن اندام شده است .
اگر سبب سوء مزاج سرد باشد ، اندام تقريبا سرد مىشود و درد كم است .
اگر سبب باد باشد ، كشيدگى در اندام دردمند شدّت مىيابد و درد منتقل مىشود .
و اگرنه از سوء مزاج است و نه از باد ، بههرحال هر حالتى علامت خود را با خود دارد .
علاج
از آنچه دربارهء علاج ورمها گفتهايم بر تو آشكار است كه علاج سوء مزاج گرم را با داروهاى سردىبخش و علاج سوء مزاج سرد را با داروهاى گرمىبخش و گرممزاج انجام دهى و داروهاى تحليل برندهء باد را نيز مىشناسى !
هرگاه درد ناشى از سردى بسيار شدت يافت ، علاجش روغن كرچكى است كه شير گياه شير سگ در آن حل شده باشد .
اگر گرمى التهابى و درد سوزنده شدت يافت ، علاجش افشرههاى سردمزاج مخلوط با شوكران و افيون است .
اگر از اثر ضربت خوردن يا بر زمين افتادن ، بيضه و ذكر به درد آمده باشند ، علاجش به قرار زير است :
1 - اوّل بايد بيمار را رگ بزنى .
2 - سپس داروهاى سردىبخش بازدارندهء درد را بر اندام دردمند بگذارى . امّا دقت كن ! كه دارو بسيار گيرنده نباشد ، بلكه تا اندازهاى نيروى نرمى بخشيدن در آن باشد ، مانند : بنفشه ، نيلوفر ، كدو و امثال آنها .
3 - بعد از آن لعاب خطمى و لعاب بابونه و امثال آنها را استعمال كن !
صمغ صنوبر و مرّ را با آب سرد بر اندام دردمند بمالى يا بپاشى خوب است .
بزر كتان ، سقز درخت بنه و روغن حيوانى هريك يك جزء . درهم قاطى كن و بسرش و بر اندام دردمند بگذار و بر آن بمال !
فصل ششم بزرگ شدن بيضهها
گاهى رخ مىدهد كه بيضههاى كسى بزرگ و بزرگتر از حالت طبيعى مىشوند . اين بزرگ شدن ورم و آماس كردن نيست بلكه بيضهها چاق مىشوند و نموّ مىكنند و داستان همان داستان پستان