2 - يا آسيبديدگى گدار بول مشاركتى است و اندامى ديگر در آن شركت دارد .
اگر گفتيم سبب در خود گدار است ، يعنى راه بندانى در مجرا به وقوع پيوسته است كه اين راهبندان نيز يكى از دو حالت زير را دارد .
الف - سد و راه بندان خودبهخود در مجرا پيدا شده است و عاملى خارج از مجرا در آن شركت نداشته است .
ب - راهبندان مجراى بول با شراكت عاملى ديگر غير از خود مجرا ايجاد شده است .
اگر حالت اوّل است ، يعنى سبب راهبندان هرچه هست در خود مجرا رخ داده و عاملى ديگر در آن شركت نكرده است ، چندين احتمال دارد :
1 - ورم ( ورم گرم يا سخت ) در مجرا پيدا شده و سبب راهبندان گشته است .
2 - مادهاى غليظ و پرمايه و دير جنب در مجرا گير كرده و سبب راهبندان شده است كه آن مادهء غليظ و پرمايه نيز چندين نوع دارد :
الف - مادهء رطوبى غليظ در مجرا گير كرده است .
ب - لخته شدن خون در مجرا رخ داده و سبب بند آمدن مجرا شده است .
ج - ريم و چرك زخم و قرحه ترشح شده كه غليظ است و مجرا را سد كرده است ؛ كه اكثرا سبب راهبندان در گذرگاه بول ، ريم است .
د - سنگ راه را سد كرده و مانع ريزش بول شده است .
ه - باد مخالف و ناسازگار در مجرا پيچيده و گير كرده و راه را بر بول تنگ كرده است .
و - ازگيلى سر برآورده و مجراى بول را بسته است .
ز - قرحه سبب شده است كه مجرا به هم جوش بخورد و راه بر بول بسته شود .
ح - سرما بر مجراى بول اثر گذاشته و مجرا از سرما منقبض شده است .
ط - گرماى شديد بر مجرا اثر گذاشته و سبب ترنجيدن آن شده است ؛ چنان كه اين حالت در تبهاى شديد و سوزان و در بيماريهاى بدن گداز مشاهده مىشود .
ى - قرحه در خود مجرا پيدا شده است .
ك - كشيدگى شديد در مجرا رخ داده و سبب راهبندان شده است ؛ چنان كه در حالتى كه دارندهء مثانه و مجرا خودبهخود مىخواهد بول را حبس كند و در اين به تأخير انداختن شاشيدن افراط كرده است . مثانه در اين شكيبايى و تحمل بول زياد از حركت بازمانده و مجرا برهم آمده است . اين حبس كردن بول ، شبانه و زمانى رخ مىدهد كه دارندهء مثانه در خواب است . حبس بول در روز شايد از سرگرمى انسان به كارى باشد و شاشيدن را به تأخير اندازد .
اگر راهبندان اشتراكى است يعنى اندامى يا عامل ديگرى غير از مجرا در اين راهبندان دست داشته است ، آن هم چندين حالت دارد :
1 - ورم گرم يا سخت در روده يا در زهدان يا در ناف انسان است و از همجواريى كه با مجراى بول دارد سبب راهبندان در آن شده است .
2 - در روده تفالهء مدفوعى خشك گير كرده و فشار بر مجراى بول وارد آورده و راه را سد كرده است .
قانون ( فارسى ) — صفحة 179
مساهمون: أبو علي سينا
ص١٧٩