براى علاج و پنير نشدن شير در پستان و پستان را از پنير كردن شير بازداشتن ، داروهايى هست كه از اين قرارند :
1 - شمع را با روغنهاى لطيف و نرمىبخش از قبيل روغن خيرى و روغن نعناع و امثال آنها قاطى كن و بر پستان بمال !
2 - نعناع را خوب بكوب و بسيار درهم بسرش و بر پستان پنيرزده بمال .
3 - مرهم ساخته از لعابهاى سرد و روغنهاى سردمزاج و موم صافى شده و كلم قمرى و يونجه و خرفه ، در اين علت بسيار فايده رسانند ، كه از آنها ضماد يا مرهم ماليدنى سازند .
4 - دارويى كه پنير شدن شير را بر طرف مىكند و پنير مايه گرمىبخش ناپسند را - كه شير پستان را به پنير تبديل مىنمايد - تحليل مىبرد ، سركهء شراب تخمير شده است كه با روغن گل گرم شده قاطى شود و بر پستان پاشند .
5 - برگ تاجريزى را بكوبند و ضماد گذارند .
6 - برگ كاكنه و برگ تاجريزى با برگ كلم يا آب كلم ضماد شوند خوب است و اگر مرّ و زعفران در آن حل باشد خوبتر است .
7 - سركهء تخمير شدهء شراب ، روغن بنفشه ، اندكى شنبليله را داروى پاشيدنى كنند و بر پستان پاشند .
8 - بايد بر پستانى كه شير در آن پنير مىشود - سبب سردى است - و مىخواهيم كه مادهء پنيرساز تحليل برود ، هميشه نوعى آب معالج بپاشيم ، اما نبايد به هيچ وجه رازيانهء آبپز شده را بر پستان گذارند و نبايد بزر رازيانه بخورند .
داروهايى را استعمال كنند كه شير را ريزش مىدهند ، داروهايى كه پونه با آنها پخته است .
شبيت و سوسنبر و شنبليله و مشك چوپان و گندبيدستر داخل داروهاى پستان باشند خوب است . روغن سوسن ، روغن نرگس ، روغن كوشنه ، در معالجهء چنين حالتى بهره رسانند .
نان از آرد گندم سپوس گرفته ، آرد جو ، ترتيزك آبى ، شنبليله ، خطمى ، بزر كتان ، از هريك ، پريك كف ، باهم بكوبند و بر پستان گذارند .
اگر شير در پستان پنير شد و پستان آماسيد ، ابر مرده را در سركه و آب ولرم فرو كن و بر پستان بگذار ! و يا خرما را بكوب و در سركهء مخلوط با آب معجون كن و بر پستان بگذار . يا نعناع با سركه باشد و بر پستان گذارند .
شراب مايه زده نيز خوب است .
سنگ روشنا ( مرغش ) را خرد كنند و بكوبند و بسايند تا گرد مىشود ، با روغن گل و سفيدهء تخم قاطى كنند و بر پستان پنيرساز گذارند .
براى باز شدن دهانهء سوراخ پستان :
1 - كرم خاكى سرخ رنگ .
2 - آب مرّ ، با آب پونه و رازيانهء شامى .
قانون ( فارسى ) — صفحة 571
مساهمون: أبو علي سينا
ص٥٧١