گفتار دوم شرح جزئيات بيماريهاى قلب به تفصيل
فصل اول خفقان
خفقان نوعى پريدن و تپش غير عادى است كه به قلب روى مىآورد ، سبب خفقان عبارت است از هرچه آزار به قلب مىرساند ، هرچه قلب از آن آزار بيند ، و اين آزاررسان به قلب كه مايهء خفقان قلب مىشود چند صورت دارد :
1 - سبب آزار قلب در خود قلب است .
2 - سبب آزار قلب در نيام قلب است .
3 - آزار قلب از اندامان همسايهء قلب به قلب سرايت كرده است .
4 - سبب ممكن است مادهء خلطى باشد .
5 - آزار قلب نتيجهء سوء مزاج سادهء بدون ماده باشد .
6 - شايد از ورم باشد .
7 - سبب گسستگى و تحليل تك است ( انحلال فرد ) .
8 - چيزى بيگانه سبب آزار قلب شده است .
9 - شايد از اثر ترسويى و بزدلى زياد - كه دارندهء قلب دارد - قلب آزار ديده باشد .
10 - شايد از حساسيت زياد قلب آزار بيند .
گفتيم ممكن است سبب آزار ديدن قلب مادهء خلطى باشد ، حال ببينيم چگونه مادهاى سبب آزار قلب مىشود .
الف - اگر خلط خونى باشد .
ب - اگر خلط رطوبى باشد .
ج - ممكن است خلط سودايى باشد .
د - امكان دارد خلط صفرايى باشد .
ه - شايد خلط بادى و زادهء باد باشد كه از ساير خلطها سلامتتر و كمآزارتر و علاجش از همهء