چون ضماد گذاشتى ، ببين اگر جاى ضماد سرخ شد و بادكردگى - كه از پوست تجاوز نكند - بر او ظاهر شد ، با سرانگشت آهسته فشار بده ! اگر جايش سفيد شد معلوم مىشود كه اثر ضماد از پوست تجاوز ننموده . اما اگر سرخى پوست ثابت ماند و گرمى آشكارتر بود دست بردار و ضماد مگذار . اين را قاعده قرار ده ! هرگاه قوت ضماد را زياد كردى معاينه كن اگر بايستى دستبردارى ، دست بردار ، و اگر لازم بود باز ضماد بگذارى بگذار !
و بدان كه پف كردن كندس ( پلخم ) در سوراخ بينى بيمار فالج بسيار نافع است . يا چيزى همانند پلخم ، زيرا مغز را پاك مىكند و مواد بيمارىزا را به دور مىراند .
كمى شراب كهنه براى همهء بيماريهاى عصب بسيار خوب و زيادش زيانآورترين چيز است .
به كار بردن ( وج ) سوسن زرد پرورده شده به نفع بيمار است .
اگر در تناول نمودن معجونهاى اسهالدهنده و به اندازهء معجون ، به خوردن گندبيدستر به تدريج عادت گيرند و از مقدار يك درهم به شش درهم رسانند سود بينند .
همچنين خوردن روغن گرچك با ماء الاصول ( آب ريشهها ) بسيار سودمند است .
اتفاق افتاده كه بيمار فالج هر روز يك مثقال ايارج ( معجون مسهل ) با يك مثقال فلفل خورده و شفا يافته است .
و بايد هرگاه اين دوا را مىخورد ، شب يك مثقال از معجون ايارج با يك مثقال گندبيدستر تناول كند و داروى ديگرى را مانند ترياق و « مثرىديطوس » و « شليثا » و « بلاذر » خاصة با آن قاطى نكند .
صمغ انگدان نيز مفيد است ؛ چه بخورند چه بر بدن بمالند و به ويژه اگر در روز دوبار استعمال نمايند « مرته » ( رته - نسخه « 1 » ) هم اثر عجيب دارد .
هرگاه اندام فالج در معالجه پيشرفت كرد و رو به بهبود بود ، بايد آن را به ورزش وادارى . برهم آور و بگستران ! تا به تمامى سلامت را بازيابد .
بيماران فالج ممكن است از تب فايده بينند . بلند صدا كردن و بلند خواندن ترانه نيز مفيد است .
بعد از بيرون راندن زوايد و بهرور شدن از آن ، مدت زياد در حمام خشك به سر بردن و يا آبتنى كردن با آبهاى معدنى گرم خوب است .
بعد از پاكسازى و تحليل بردن آنچه بايد تحليل برود ، كه نبايد وسيلهء مسهل ساده تحليل برود ، بلكه بايد تا اندازهاى قبوضيت كم در داروى تحليل برنده باشد .
آب رازيانهء شامى ، استرك ، گورگياه ، گندبيدستر و امثال آنكه گرم و گيرنده باشد در تحليل مواد مفيدند .
اگر فالج بعد از قولنج آيد ، دارويى كه با « جوزرومى » است و در اقرابادين ذكر شده نافع است .
روغنهاى ماليدنى نبايد بسيار شديد و تركيب شده باشد . مثلا روغن سوسن ، روغن سنبل رومى ، روغن گرچك ، روغن نرگس ، روغن زنبق خوبند . روغن جوزرومى و روغن نرگس مخلوط
هامش
( 1 ) - مرتك : مرده سنگ سفيد شده . رته : بندق هندى .