كسى كه مدت طولانى در حمام مىماند بايد بيم آن را داشته باشد كه به غش گرفتار آيد ، زيرا در اين حالت دل بهم برمىآيد و حركت قلب به سستى مىگرايد و بيم ايستادنش مىرود .
گرمابه با وجود فوائد زيادش مضراتى هم دارد كه عبارتند از :
بر اثر استحمام مواد زائد به آسانى بر اندامهاى ناتوان ريزش مىكنند ، سستى بتن روى مىآورد ، به اعصاب زيان مىرسد ، حرارت غريزى مىگدازد ، اشتهاى غذا از بين مىرود و از غريزه جنسى كاسته مىشود .
آب برخى گرمابهها خاصيت داروئى دارد و در شفا دادن برخى بيماريها موثر است ، مانند حالتى كه آب حمام بطور طبيعى ناتروندار و گوگرددار ( نطرونى كبريتى ) يا دريائى و يا داراى مواد خاكى يا شور باشد ؛ يا اينكه خود ما طبيعت آن را تغيير دهيم ، مثلا آن را با اين مواد بياميزيم و يا چيزى مانند ميويزج ( ميويزه ) يا حب الغار « 53 » و يا كبريت ( گوگرد ) و از اين قبيل . . . در آن بريزيم . چنين آبهائى در تحليل بردن و لطيف كردن موثر هستند و زيادى گوشت را از بين مىبرند و گوشتهاى سست را بهبودى مىبخشند و نمىگذارند مواد بر قرحهها ريخته شوند و براى بيماران عرق مدينى ( عامل بيمارى پيوك ) مفيدند .
آبهاى مسدار ، آهندار و شور نيز براى از بين بردن بيماريها و حالات زير سودمند مىباشند :
بيماريهاى سرما و رطوبت ، درد مفاصل ، نقرس ، سستاندامى ، ربو ( اسم ) ، بيماريهاى كليه ، تقويت پيوستگى شكستگىها ، دملها و قرحهها را به شفايابى نزديك مىكنند ، آبهاى مسدار براى دهان و زبان كوچك و چشم سست شده و رطوبتهاى گوش مفيدند .
آبهاى آهندار براى معده و طحال مفيدند .
آب بوركى « 54 » شور در حالات زير نافع است :
براى سر و سينهاى كه جهت پذيرائى از مواد آمادگى دارند ، براى معده مرطوب ، براى بيماران استسقاء و بادكردگى .
آبهاى شبى « 55 » و زاجى در برانداختن بيماريهاى زير موثرند :
هامش
( 53 ) - حب الغار ( ميوهء درخت غار كه در شمال ايران بنام وج معروف است ) .
( 54 ) - بورك ، بوره ، به ورق به معناى بوراكس .
( 55 ) - شب ( با « ب » مشدد ) به معناى آلونيت ( نوعى زاج ) است .