يعنى : هر چند اسبم را پى كنيد ولى من فرزند حرّ و شجاعتر از شير بيشهام . راوى مىگويد : هرگز كسى را به جنگاورى و چالاكى او نديده بودم « 1 » . ابو مخنف گفته است : زمانى كه حبيب به شهادت رسيد ، حرّ پياده نبرد مىكرد و اين رجز را زمزمه مىنمود :
آليت لا اقتل حتّى أقتلا * و لن اصاب اليوم الّا مقبلا
أضربهم بالسيف ضربا مفصلا * لا ناكلا عنهم و لا مهللا
يعنى : سوگند خوردهام تا نكشم ، كشته نشوم ، امروز جز از پيش رو ضربه نخورم . با شمشير بر آنها ضربههاى كارى وارد خواهم ساخت ، نه از رويا رويى طفره مىروم و نه گريزانم .
و شمشير ميان دشمن گذاشته بود و چنين مىگفت :
إنى أنا الحرّ و مأوى الضيف * أضرب فى أعراضكم بالسيف
عن خير من حل بأرض الخيف « 2 »
يعنى : اين منم حرّ ؛ پناهگاه ميهمانم ، با شمشير بر گردنهايتان ضربه خواهم زد ، در راه بهترين كسى كه در سرزمين خيف فرود آمده است . سپس به اتفاق زهير ، كارزار سختى را آغاز كردند ، هرگاه يكى از آن دو يورش مىبرد و در محاصره قرار مىگرفت ، ديگرى حمله مىكرد و او را نجات مىداد ، ساعتى چنين پيكار نمودند و سرانجام گروهى بر حرّ حملهور شده و او را به شهادت رساندند « 3 » . زمانى كه حرّ از اسب به زمين افتاد ، حسين عليه السّلام بر بالين وى حاضر شد و فرمود : « أنت كما سمّتك أمك الحرّ ، حرّ فى الدنيا و سعيد فى الآخرة » .
هامش
( 1 ) . تاريخ طبرى : 3 / 324 .
( 2 ) . در تاريخ طبرى : 3 / 327 چنين آمده است :
اضرب فى أعراضهم بالسيف * عن خير من كل منى و الخيف
( 3 ) . همان .