حضرت پرسش شد ، امام عليه السّلام فرمود : « لأهل الحجاز فيه رأى و هو فى حيّز الباطل و اللهو ، اما سمعت اللّه يقول : و اذا مرّوا باللغو مرّوا كراما « 1 » ؛ اهل حجاز درمورد غنا رأى و ديدگاهى دارند و آن را در شمار باطل و لهو و لعب مىدانند . آيا نشنيدهاى كه خداوند مىفرمايد : « هرگاه به لغو و بيهودگى برخورد كنند ، بزرگوارانه از آن مىگذرند » .
روايت فوق ، دليل بر اين است كه شنيدن ساز و آواز ، با ايمان فرد منافات دارد زيرا در آيهء شريفه ، بندگان باايمان الهى به ترك آن توصيف شدهاند و ديگر موارد نيز حاكى از همين معناست . بدين ترتيب ، اين روايت و روايت قبلى دلالت دارند كه غنا ، داخل در بخش باطل و لهو است و كليهء رواياتى كه در اين زمينه رسيده و قابل شمارش نيست ، غنا را شامل مىشود .
8 - آيات شريفهاى از قرآن بر تحريم غنا دلالت دارند و معصومين عليهم السّلام و اهل ذكر و راسخان در علم و دانش ، آنها را بر حرمت غنا تفسير نمودهاند از جمله :
وَ الَّذِينَ لا يَشْهَدُونَ الزُّورَ
« 2 » ؛ و كسانى كه شهادت به باطل نمىدهند كلينى به سندى صحيح از امام صادق عليه السّلام روايت كرده كه مقصود از « زور » غنا « 3 » و ساز و آواز است .
از ديگر آيات ياد شده آيهء شريفهء
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ يَتَّخِذَها هُزُواً أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ ؛
« 4 » بعضى از مردم سخنان بيهوده را خريدارى مىكنند تا مردم را از سر نادانى ، از راه خدا گمراه سازند و آيات الهى را به استهزاء گيرند ، اينان در انتظار عذابى دردناك خواهند بود و منظور از « لهو الحديث » غناست چنانكه كلينى از امام باقر عليه السّلام روايت كرده كه فرمود : « الغنا ممّا وعد اللّه عليه النار ؛ « 5 » غنا و ساز و آواز از جمله امورى است كه خداوند : مرتكبين ان را وعدهء آتش دوزخ داده است » و آيهء شريفهء ياد شده را تلاوت و در اين زمينه به آن استناد جست و شيخ صدوق نيز آن را روايت كرده و احاديث متعددى در تفسير اين آيهء شريفه نقل كرده كه مقصود از آن ، غناست . « 6 » از ديگر آياتى كه بر تحريم غنا به آن استناد شده آيهء شريفهء
« فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْأَوْثانِ وَ اجْتَنِبُوا
هامش
( 1 ) . وسائل ج 12 ، ص 229 .
( 2 ) . فرقان ، آيهء 72 .
( 3 ) . كافى ج 6 ، ص 433 .
( 4 ) . لقمان ، آيهء 6 .
( 5 ) . كافى ج 6 ص 431 .
( 6 ) . معانى الاخبار ، ص 332 .