بدين ترتيب ، به خوبى روشن است كه روايات ياد شده با مبناى صوفيّه در اين باب ، منافات دارد و رواياتى كه در نكوهش غذا خوردن پس از سير شدن و پرخورى وارد شده ، هيچگونه اشارهاى به خواستهء موردنظر صوفيان ندارد زيرا افراط و تفريط هردو ، نكوهيده است . بنابراين ، خارج از موضوع بحثاند .
10 - روايات زيادى از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و ائمه عليهم السّلام رسيده كه صريحا دست ردّ بر سينهء صوفىها نهاده و اعمال و كردار آنان را مورد اعتراض قرار داده است كه به برخى از آنها اشاره مىكنم . از جمله : كلينى رحمه اللّه در باب سيره و روش امام عليه السّلام به إسناد خود درمورد احتجاج امير مؤمنان عليه السّلام با عاصم بن زياد كه خرقه بر تن كرد و ترك دنيا گفت آورده است :
ربيع بن زياد از برادرش عاصم ، شكايت نزد امير مؤمنان عليه السّلام برد و عرضه داشت : برادرم با اين كار خانواده و فرزندانش را اندوهگين و محزون ساخته است . امير مؤمنان عليه السّلام فرمود :
عاصم بن زياد را نزدم آوريد وقتى وى را خدمت حضرت آوردند امام عليه السّلام در برابر وى چهره درهم كشيد و به دو فرمود : « أما استحييت من أهلك ؟ اما رحمت ولدك ؟ أترى ان اللّه احلّ لك الطيبّات و هو يكره أخذك منها ، انت اهون على اللّه من ذلك ، او ليس اللّه تعالى يقول :
« وَ الْأَرْضَ وَضَعَها لِلْأَنامِ فِيها فاكِهَةٌ وَ النَّخْلُ ذاتُ الْأَكْمامِ »
« 1 » « او ليس اللّه يقول :
« مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيانِ بَيْنَهُما بَرْزَخٌ لا يَبْغِيانِ ؛
« 2 » از خانوادهات شرم نكردى ؟ به فرزندان خود رحم ننمودى ؟ آيا مىپندارى خداوند روزىهاى پاكيزه را براى تو آفريده ولى دوست ندارد از آنها استفاده كنى ؟ تو در برابر حقتعالى ناچيزتر از آن هستى كه با تو اينگونه رفتار كند ، آيا اين سخن خدا نيست كه فرمود : « خداوند زمين را براى مردم آفريد كه در آن ميوهها و نخلهاى پرشكوفه وجود دارد » آيا اين سخن خدا نيست كه فرمود : « دو درياى مختلف شور و شيرين ، گرم و سرد » را در كنار هم قرار داد كه باهم تماس دارند و ميان آن دو برزخى است كه هريك بر ديگرى غلبه نمىكند ( به هم درنمىآميزند ) تا آنجا كه فرمود :
يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَ الْمَرْجانُ
« 3 » فباللّه لابتذال نعم اللّه بالفعال احبّ اليه من ابتذالها بالمقال و قد قال اللّه تعالى :
وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ ؛
« 4 » از آن دو ، مرواريد و مرجان خارج
هامش
( 1 ) . الرحمن ، آيهء 9 .
( 2 ) . همان ، آيات 19 و 20 .
( 3 ) . الرحمن ، آيهء 21 .
( 4 ) . ضحى ، آيهء 11 .