تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سه سال در دربار ايران ( فارسى ) — صفحة 130

مساهمون:

ص١٣٠

28 دسامبر - چهارم جمادى الاولى

امروز شاه يكى از دخترانش را به عقد عزيز السلطان عزيزدردانهء خود در مىآورد . عزيز السلطان دوازده سال و اختر الدوله دختر شاه هشت سال دارد . من در تماشاى صف پيشخدمتاتى كه با مجموعه‌هاى بزرگ هداياى اين عروسى را مىبردند شركت كردم . عدد ايشان بيش از صد نفر بود ، بر روى اين مجموعه‌ها اقسام مختلف از اجناس بازار را مىبردند و در ميان آنها بيش از سيصد كله‌قند قرار داشت ، اما زياد هم نبايد گول ظاهر خورد زيرا كه به احتمال قريب به يقين تمام اين اشياء را براى تظاهر و اظهار تشخص از بازار كرايه كرده‌اند ولى چون كرايه كننده شخص عاليجاهى است آخر كار كرايه دهندگان خواه‌ناخواه آنها را پيشكش خواهند نمود .

4 ژانويه 1890 - 12 جمادى الاولى

هيچ‌وقت ديده نشد است كه كسى عرضحالى تقديم شاه كند مگر آن‌كه با آن يك كيسهء كوچك ابريشمى يا ترمه‌اى پر يا نيم‌پر از پول همراه باشد . همين اواخر امين السلطان شش كيسهء پر تقديم كرد و چهار روز قبل سرتيپ عباس قليخان شاگرد سابق مدرسهء مهندسى نظام پاريس كه حاليه آجودان وزير جنگ است از همين قبيل كيسه‌ها با عريضه‌اى سر به مهر پيش شاه گذاشت و امروز صبح هم مشير الدوله كيسهء بزرگى كه تا به حال من به آن بزرگى نديده بودم به حضور ملوكانه آورد . تمام اين كيسه‌ها پر از پول طلاست و تقديم آنها به منظور گرفتن مقامى است ، در سلسلهء مراتب اجتماعى ايران هيچ‌كارى بدون پيشكش صورت نمىگيرد و چون اين تقديمى به منزلهء قيمت خريد مقامى است كه تقديم كننده طالب تحصيل آن است اهميت آن به خوبى واضح مىشود . چيزى كه مورد اعجاب من قرار گرفته مهارتى است كه شاه بدون آن‌كه دست به كيسه‌ها بزند در تعيين مقدار محتويات آنها دارد ، به يك نگاه سبك سنگينى آنها را در مىيابد و آثار اين فراست بر وجنات او لايح مىگردد ، همين نگاه قدر آنها را بر او مشخص مىسازد و ديگر احتياجى به شمردن پول داخل كيسه‌ها پيدا نمىكند .
سه سال در دربار ايران ( فارسى ) — صفحة 130 | عباس إقبال آشتياني / فووريه