مصالحه درست است يا نه ؟
ج : اگر مصالحه به ثمن غير معيّن بشود و بعد وجه حرام داده شده مصالحه صحيح است ، و اگر به همان وجه حرام مصالحه شود مصالحه فاسد است .
( 423 )
س 12 : چه مىفرمايند كه حقّى از سلسله اى بر ذمّه من بود ، و آن سلسله غايب بودند ، و با يك نفر از كبار آن سلسله در حضور عدول مؤمنين مصالحه نمودم ، و آن شخص حقّ خود وسائر منسوبين غايب خود را مصالحه نمود كه برود و از سائر منسوبين غائب تحليل حاصل نمايد ، آيا چنين مصالحه اى صحيح است ؟
ج : در اين صورت مصالحه از جانب غايبين فضولى خواهد بود ، اگر آن شخص رفت و از سائر منسوبان استحلال حاصل كرد و آنها به آن مصالحه راضى شدند مصالحه صحيح وبرائت ذمّه از براى شما حاصل است و اگر راضى نشدند صحيح نيست ، و تا علم هم نرسانيد به رضاى همه برائت ذمّه از حقّ همه حاصل نخواهد شد .
( 424 )
س 13 : زيد املاكى را به عنوان ملكيّت متصرّف بوده سالها ، و بعضى از اهل ولايتى ديگر بر آن املاك ادّعاى مالكيّت مىنمايند ، وايشان عمرو را وكيل نموده در خصوص طى منازعه با زيد ، واو را وكيل مىكنند در مرافعه ومصالحه ومواهبه به هر نوع كه مصلحت بداند ، وعمرو آمده و با زيد دعاوى ايشان را مصالحه مىكند به دويست دينار پول سياه و يك من گندم ، و لكن قبل از ايقاع صيغه ء مصالحه با زيد شرط و قرار مىدهند كه مبلغى معتدٌّ به جهت موكلين به او بدهد ، و لكن صيغه ء مصالحه بر همان دويست دينار و گندم واقع مىشود ، آيا در اين مصالحه سخنى مىتوان گفت كه اين موافق مصلحت موكلين نيست يا نه ، بلكه مصالحه لازمه است ؟
ج : مسأله موقوف به بيان چند امر است
رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 316
مساهمون: ملا أحمد النراقي
ص٣١٦