مىسازد ، مانند « به رودخانه رسيدم و نوشيدم . » يعنى آب نوشيدم .
دلالت اشاره
در دلالت اشاره ، بر خلاف دو دلالت پيشين ، معنايى كه به آن اشاره شده مقصود گوينده به قصد استعمالى نيست ، اما لازم غير بيّن يا بيّن به معناى اعم كلام گوينده مىباشد ، خواه از يك كلام استنباط شود يا دو كلام ، مانند دلالت وجوب شىء بر وجوب مقدمهء آن .
2 . حجيت
در مورد حجيت دلالت اقتضا و تنبيه بحثى نيست ، بر خلاف دلالت اشاره ، كه در واقع دلالت ناميدن آن با تسامح همراه است ، زيرا فرض آن است كه مقصود گوينده نيست ، حال آنكه دلالت تابع قصد و اراده است . بنابراين ، دلالت اشاره از باب ظواهر حجت نيست بلكه از باب ملازمهء عقلى حجت مىباشد .
اما دلالة « الاشارة » ، فحجيتها من باب حجية الظواهر محل نظر و شك ، لأن تسميتها بالدلالة من باب المسامحة ، اذ المفروض انها غير مقصودة و الدلالة تابعة للارادة ، و حقها ان تسمّى اشارة و اشعارا فقط . نعم هى حجة من باب الملازمة العقلية حيث تكون ملازمة .
پرسش
1 . دلالت اقتضا را با ذكر مثال تعريف كنيد و جايگاه آن را مشخص سازيد .
2 . دلالت اقتضا را در روايت « لا ضرر و لا ضرار فى الاسلام » توضيح دهيد .
3 . دلالت لفظ بر معناى مجازى چه نوع دلالتى است ؟ توضيح دهيد .