روايت كرده بودند [ چه ] ؟
فرمود : « نظر شود : پس آنچه حكمش با حكم كتاب و سنت موافق و با عامه مخالف بود همان اخذ شود ، و آنچه حكمش با حكم كتاب و سنت مخالف و با عامه موافق بود رها شود . »
گفتم : فدايت شوم ! اگر هر دو فقيه حكم آن را از كتاب و سنت شناخته باشند و ما يكى از آن دو خبر را موافق عامه و ديگرى را مخالف آن بيابيم ، كداميك از اين دو خبر اخذ شوند ؟
فرمود : « آنچه با عامه مخالف است ، زيرا رشد در آن است . »
گفتم : فدايت شوم ! اگر هر دو خبر با آنان موافق بود [ چه ] ؟
فرمود : « نظر كن به آنچه حكّام و قضات آنان بيشتر به آن مايلند . پس آن رها و ديگرى اخذ شود . »
گفتم : اگر حكّامشان با هر دو خبر [ به طور يكسان ] موافق بودند [ چه ] ؟
فرمودند : « هرگاه چنين بود آن را به تأخير انداز تا اينكه امام خود را ملاقات كنى ، كه توقف در شبهات بهتر از فرورفتن بىرويّه در هلاكتها است . »
قلت : فان كان كل رجل اختار رجلا من أصحابنا فرضيا ان يكونا الناظرين فى حقهما ، و اختلفا فيما حكما ، و كلاهما اختلفا فى حديثكم ؟
قال : الحكم ما حكم به أعدلهما و أفقههما و أصدقهما فى الحديث و أورعهما ، و لا يلتفت إلى ما يحكم به الآخر .
قلت : فأنهما عدلان مرضيان عند أصحابنا لا يفضل واحد منهما على الآخر ؟
قال : ينظر إلى ما كان من روايتهم عنا فى ذلك الذى به حكما المجمع عليه من أصحابك ، فيؤخذ به من حكمنا ، و يترك الشاذ الذى ليس بمشهور عند أصحابك فان المجمع عليه لا ريب فيه . و انما الامور ثلاثة :
أصول الفقه ( تحرير اصول فقه ) ( فارسى ) — صفحة 303
مساهمون: الشيخ محمد رضا المظفر
ص٣٠٣