ارزيابى ادلهء حجيت شهرت فتوايى
دليل نخست : از آنجا كه ظن حاصل از شهرت فتوايى غالبا بيش از ظن حاصل از خبر واحد عادل است ، دليل حجيّت خبر واحد با مفهوم موافقت ( دلالت اولوى ) بر حجيت شهرت ، دلالت دارد .
ان أدلة حجية خبر الواحد تدل على حجية الشهرة بمفهوم الموافقة ، نظرا إلى ان الظن الحاصل من الشهرة أقوى غالبا من الظن الحاصل من خبر الواحد حتى العادل . فالشهرة أولى بالحجية من خبر العادل .
ارزيابى : اين مفهوم در صورتى منعقد مىگردد كه يقين داشته باشيم ملاك حجيت خبر واحد ، افادهء ظن است . درحالىكه حتى اگر نمىدانستيم كه ظنّ فعلى در حجيت خبر لازم نمىباشد ، چنين يقينى نداشتيم ، ( چه رسد به آنكه مىدانيم ظن فعلى در حجيت خبر واحد معتبر نمىباشد . )
دليل دوم : عموم تعليل در آيهء نبأ ( أن تصيبوا قوما بجهالة ) بيانگر آن است كه هرجا از برخورد جاهلانه با قومى در امان باشيم ، بررسى و تحقيق لازم نبوده ، امر مورد نظر حجت مىباشد ، و شهرت اينگونه است .
ارزيابى : اوّلا : اين جمله تعليل نيست ، بلكه مفعول « فتبيّنوا » است . ثانيا :
استدلال بالا تمسك به عموم نقيض تعليل است ، نه خود تعليل ، در حالى كه آيه دلالتى بر نقيض تعليل ندارد . مضمون آيه آن است كه « عمل به خبر فاسق بدون بررسى حرام است ، چون مستلزم برخورد جاهلانه است » و دلالتى برآن ندارد كه « هرگاه عمل به چيزى مستلزم برخورد جاهلانه نبود ، بررسى لازم نبوده آن چيز حجت مىباشد . » چرا كه ممكن است در آنجا اساسا مقتضى براى حجيت وجود نداشته باشد ، كه در اين صورت فقدان مانع حجيت ( عدم برخورد جاهلانه ) سودى نخواهد بخشيد .