و گروهك متجاوز ، او را خواهند كشت » « 1 » و [ هم ] فرموده بود : « عمّار را روا نيست كه از حق جدا گردد و آتش ، هرگز چيزى از پيكرش را در كام نخواهد كشيد » « 2 » و [ همچنين ] فرموده بود : « هرگاه مردم دچار اختلاف شوند ، فرزند سميّه با حق خواهد بود . . . » « 3 » .
بسيارى مىكوشيدند تا عمّار را ببينند و سخنش را بشنوند تا از خلال گفتار اين پير بزرگوارِ بُرنادل كه سخنش از اعماق قلبش سرچشمه مىگرفت ، با حقّانيّت امير مؤمنان ، بيشتر آشنا شوند و بدينسان ، گامهايى استوارتر بيابند .
آنگاه كه اين پير فرتوتِ قد خميده بر خاك افتاد و به خون خويش درغلتيد و جام مرگ را نوشيد ، هر دو سپاه را گران آمد . آشوبانگيزان و آتشافروزان ، آنچه را پيامبر صلى الله عليه و آله خبر داده بود ، به چشم خويش ديدند و لكّهء ننگ « گروهك متجاوز » برايشان گران جلوه كرد . پس بايد با حيلهگرى ، فتنهاى ديگر و نيرنگى تازه بر مىساختند تا سپاهشان زبون نشود . و اين ، همان كارى بود كه معاويه كرد .
امام بزرگ ما - درودهاى خداوند بر او باد - خالصترين و برترين يار خويش را از دست داد و بازوى توانايش قطع شد و جان مقدّسش غمگين و سينهاش تنگ گشت و فرمود : « خداى رحمت كند عمّار را آن روز كه اسلام آورد ، آن روز كه كشته شد ، و آن روز كه زنده برانگيخته خواهد شد ! » . « 4 »
ه - آشفتگى سپاه معاويه
419 . شرح نهج البلاغة : پس از كشته شدن عمّار ، سپاهيان شام آشفته شدند ؛ زيرا روايت عمرو بن عاص [ از پيامبر خدا ] به يادشان بود كه : « عمّار را گروهك متجاوز خواهند كشت » . از اين رو ، معاويه گفت : جز اين نيست كه عمّار را كسى كشت كه او را به
هامش
( 1 ) . وقعة صفين : ص 335 .
( 2 ) . وقعة صفين : ص 335 .
( 3 ) . المعجم الكبير : ج 10 ص 96 ح 10071 .
( 4 ) . الطبقات الكبرى : ج 3 ص 262 .