1 . هاشم بن عتبه
امام على عليه السلام از ربذه ( در نزديكى مدينه ) ، هاشم بن عتبه را با نامهاى به سوى ابو موسى اشعرى ( فرماندار كوفه ) فرستاد و از او خواست تا مردم را به جنگيدن عليه سپاه جمل فرا خوانَد . دليل انتخاب هاشم بن عتبه نيز مشخّص است . هاشم ، از سران سپاه اسلام بود و در كوفه از وجههء خوبى برخوردار بوده است .
هاشم بن عتبه ، به كوفه رفت و نامه امام عليه السلام را ابلاغ كرد ؛ ولى با مخالفت ابوموسى اشعرى روبهرو شد . هاشم از كوفه ، نامهاى به امام نوشت و ايشان را از اوضاع آنجا آگاه كرد . به دنبال آن ، خود هاشم به حضور على عليه السلام رسيد و جريان را مفصّلًا توضيح داد .
2 . محمّد بن ابى بكر
نمايندهء دوم امام على عليه السلام محمّد بن ابى بكر است كه از وجههء مناسبى در نزد همهء مسلمانان ، بخصوص شورشكنندگان بر ضدّ عثمان برخوردار بود . متون تاريخى در مورد اعزام محمّد بن ابى بكر ، اتّفاق نظر دارند ؛ اگرچه دربارهء ترتيب فرستاده شدن او اختلاف است . بعضى اعزام او را قبل از هاشم بن عتبه دانستهاند « 1 » و بعضى آن را بعد از بازگشت هاشم از كوفه « 2 » و بعضى هم زمانى را براى آن ذكر نكردهاند . « 3 »
دربارهء همراهيان محمّد بن ابى بكر هم اختلاف است . برخى از محمّد بن عون ، « 4 » برخى از محمّد بن جعفر ، « 5 » برخى از محمّد بن حنفيّه « 6 » و برخى از عبد اللَّه بن عبّاس « 7 »
هامش
( 1 ) . تاريخ الطبرى : ج 4 ص 499 .
( 2 ) . أنساب الأشراف : ج 3 ص 31 .
( 3 ) . الجمل : ص 257 .
( 4 ) . تاريخ الطبرى : ج 4 ص 477 .
( 5 ) . تاريخ الطبرى : ج 4 ص 478 .
( 6 ) . الجمل : ص 257 .
( 7 ) . أنساب الأشراف : ج 3 ص 31 .