با آنچه آمد ، مىتوان دريافت كه گزارشهاى سيف بن عمر كه كوشيده است عوامل يادشده را يكسر ناديده بگيرد و حركت بر ضدّ عثمان را به فردى چون عبد اللَّه بن سبا نسبت دهد ، تا چه اندازه از حقيقت و واقعيّت صادقِ تاريخ به دور است .
سيف بن عمر ، در منابع رجالى ، يكسر به « كذب » نسبت داده شده و « مطعون » است . از اين روى ، به گزارشهاى او هرگز وَقْعى نهاده نمىشود . بيفزاييم كه اگر او راستگوى نيز مىبود ، گزارشهاى وى نوعاً به گونهاى هستند كه با روش تحقيق علمى در تاريخ ، نادرستى آنها خيلى زود آشكار مىشود . به علاوه ، نقش عبد اللَّه بن سبا در آن گزارشها ، كاملًا و به صورت واضحى افسانهاى و پندارگرايانه است .
گزيده دانش نامه امير المؤمنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 225
مساهمون: محمد الريشهري
ص٢٢٥