بخواهد هدايتش كند . . . » نازل شد ، از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله سؤال شد : شرح صدر چيست ؟
حضرت فرمود : نورى است ، كه خدا در دل مؤمن مىافكند و بدان سبب سينهاش فراخ مىگردد و گشاده مىشود .
عرض كردند : آيا براى شناخت آن نشانهاى وجود دارد ؟ فرمود ، آرى ، روى آوردن به سراى جاودانى و دورى گزيدن از سراى پوچى و فريب و آماده شدن براى مرگ ، پيش از فرا رسيدن آن .
1553 - پردهء دل
5325 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مؤمن هر گاه گناه كند ، نقطهاى سياه در دلش پديد آيد . اگر توبه كرد و دست از گناه كشيد و آمرزش خواست ، دلش از آن لكهء سياه پاك شود ، اما اگر بر گناهش افزود ، آن نقطه زياد شود . اين همان زنگارى است كه خداوند متعال در كتاب خود از آن ياد كرده و فرموده است : « نه چنين است ، بلكه آنچه مرتكب مىشدند ، زنگار بر دلهايشان بسته است » . « 1 »
5326 امام كاظم عليه السلام : خداوند متعال به داوود عليه السلام وحى فرمود كه : اى داوود ! ياران خود را از شهوت پرستى بر حذر دار و بيم ده ؛ زيرا كسانى كه دلهايشان آويخته به شهوت دنياست ، دلهايشان از من در پرده است .
1554 - سختدلى
قرآن :
« سپس دلهاى شما بعد از اين [ واقعه ] سخت گرديد ، همانند سنگ يا سختتر از آن ؛ چرا كه از برخى سنگها جويهايى بيرون مىزند و پارهاى از آنها مىشكافد و آب از آن خارج مىشود و برخى از آنها از بيم خدا فرو مىريزد . و خدا از آنچه مىكنيد غافل نيست » .
حديث :
5327 الكافى : از نجواهاى خداوند عز و جل با موسى عليه السلام اين بود كه : اى موسى ! در دنيا آرزوى خود را دراز مگردان ، كه دلت سخت مىشود و سختدل از من دور است .
5328 عيسى عليه السلام : ستور را هر گاه سوار نشوند و از آن بار و كار نكشند ، سركش و كج خلق مىشود .
دلها نيز چنيناند ، هر گاه با ياد مرگ نرم نشوند و عبادت مداوم آنها را به رنج نيفكند ، سخت و سنگ مىشوند .
5329 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : در غير از ذكر خدا ، زياده گويى نكنيد ؛ زيرا زياده گويى در غير ذكر خدا ، موجب سختدلى مىشود و دورترين مردم از خدا ، سختدل است .
5330 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : سه چيز دل را سخت مىكند :
بيهوده شنوى ، شكار كردن ، و آمد و شد به دربار سلطان .
5331 امام على عليه السلام : اشكها نخشكيد مگر به سبب سخت شدن دلها و دلها سخت نشد مگر به سبب فزونى گناهان .
5332 امام على عليه السلام : بسيارىِ مال و ثروت ، مايهء تباهى دين و سختى دل است .
5333 امام على عليه السلام : نگاه كردن به شخص بخيل ، دل را سخت مىگرداند .
5334 امام باقر عليه السلام : خداوند را براى دلها و بدنها كيفرهايى است ؛ تنگى در معيشت و سستى در عبادت و به هيچ بندهاى كيفرى بزرگتر از سختدلى چشانده نشده است .
هامش
( 1 ) . مطفّفين ، آيهء 14 .