219 . شفاعت وميانجيگرى
1037 - ميانجيگرى در دنيا
3280 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : ميانجيگرى كنيد تا پاداش بينيد .
3281 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : كسى كه با ميانجيگرى خود زيانى را دفع يا سودى را احيا كند ، خداوند متعال ، قدمهاى او را استوار بدارد ، در روزى كه قدمها مىلغزد .
3282 امام صادق عليه السلام : ميانجيگرى ، زكات مقام است .
1038 - شفاعت در آخرت
قرآن :
« بگو : شفاعت تماماً از آنِ خداست . « 1 » فرمانروايى آسمانها و زمين خاصّ اوست . سپس به نزد او باز گردانيده مىشويد » .
« كيست كه جز به اذن خدا ، نزد او شفاعت كند ؟ » .
« اختيار شفاعت ندارند مگر كسى كه از جانب خداى رحمان پيمانى گرفته باشد » .
« در آن روز شفاعت سود ندهد مگر كسى را كه خداوند رحمان اجازه دهد و سخنش او را پسند آيد » .
ر . ك : انعام : آيات 51 ، 70 و سجده : آيهء 40 و انبياء :
آيهء 28 .
حديث :
3283 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : شفاعت من شامل آن كس از امّتم مىشود كه اهل بيت مرا دوست داشته باشد .
3284 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : همانا من در روز قيامت كسى را كه در دلش به اندازهء بال پشهاى ايمان باشد ، شفاعت خواهم كرد .
3285 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : زمانى كه به مقام ستوده برسم ، براى مرتكبان گناهان كبيرهء امت خود شفاعت مىكنم و خداوند شفاعت من دربارهء آنها را مىپذيرد . به خدا سوگند براى كسانى كه فرزندان مرا بيازارند شفاعت نخواهم كرد .
3286 پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر پيامبرى به درگاه خدا دعايى كرده و از او چيزى خواسته است ، امّا من خواهش خود [ از خدا ] را براى شفاعت امّتم در روز قيامت نگهداشتهام .
3287 امام باقر عليه السلام - دربارهء آيهء : « و به زودى پروردگارت تو
هامش
( 1 ) . علّامهء طباطبايى در تفسير آيهء « بگو : شفاعت تماماً از آنِ خداست » چنين فرمود :
اين آيه توضيح و تأكيدى است بر آيهء قبل كه مىفرمايد : « بگو : حتى اگر آن شفيعان هيچ قدرتى نداشته باشند ؟ » .
و حرف لام در « للَّهِ » براى ملكيت است و آيهء « فرمانروايى آسمانها و زمين خاصّ اوست » در مقام تعليل جملهء پيشين است و بدين معناست كه هر شفاعتى مالِ خداست ؛ چرا كه او مالك همه چيز است مگر اين كه در چيزى از آنها به كسى اجازه دهد و او را مالك آن نمايد .
و اما اين گفتهء برخى كه بعضى بندگان خدا مانند فرشتگان در شفاعت از استقلال عمل مطلق برخوردارند ، درست نيست .
خداوند متعال مىفرمايد : « شفاعت كنندهاى نباشد مگر با اجازهء او » . و اين آيه چنانچه در كنار آيهء « آنان را جز خدا هيچ ياور و شفيعى نباشد » قرار گيرد ، معناى ديگرى ، دقيقتر از آنچه گفتيم دارد و آن اين كه شفيع حقيقى همان خداوند سبحان است و ديگر شفيعان تنها به اذن او شفاعت مىكنند .
. . . در بحث شفاعت گفتيم كه شفاعت ، با واسطه قرار گرفتن برخى صفات خداوند متعال ، ميان او و شخص شفاعت شده ، به منظور اصلاح وضع او ، صورت مىپذيرد . مانند واسطه قرار گرفتن صفات رحمت و مغفرت ، ميان خدا و بندهء گناهكار او ، به منظور نجات وى از بار گناه و رهانيدنش از عذاب .