بخاطر رفتار شرك آلودشان مجازات نمايد . « وَ يَجْزِيَ الَّذِينَ أَحْسَنُوا » يعنى : تا كسانى را كه خدايشان را به يكتايى ستائيدهاند پاداش دهند . « بِالْحُسْنَى » يعنى بهشت را به آنان پاداش دهد ، بعضى گفتهاند لام در ليجزى متعلق است به ما در قوله ( وَ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ ) زيرا معنى ما چنين است : خداوند آنان را آفريده است تا او را پرستش كنند ، قهرا بعضى از آنها نيكوكار و بعضى بدكار را آفريده است تا او را پرستش كنند ، قهرا بعضى از آنان نيكوكار و بعضى بدكار خواهند بود ، و اينكه آنان را مكلّف ساخته است تا هر كس را بر اساس دانش و عملكردش پاداش بيند ، بنا بر اين لام براى بيان غرض آمده است . آن گاه خداوند نيكوكاران را توصيف كرده ميفرمايد : « الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِرَ الْإِثْمِ » يعنى آنان كه گناهان بزرگ مرتكب ميشوند . « وَ الْفَواحِشَ » فواحش جمع فاحشه است كه عبارتست از زشتترين گناهان و كثيفترين آن ، و ما در سورهء نساء « 1 » اختلاف در مورد گناهان كبيره را بيان كرديم . بعضى گناهان كبيره را هر گناهى دانستهاند كه در قرآن تهديد به آتش جهنم شده باشد ، اما فاحشه هر گناهى كه داراى حد شرعى باشد . و هر كس آن را ( كبير الاثم ) خوانده باشد منظورش يك گناه بزرگ است ، زيرا هر چند منظور از آن گناهان بسيار است اما اضافه به واحد شده است . « إِلَّا اللَّمَمَ » در معناى آن اختلاف است ، از ابن مسعود و ابى هريره و شعبى روايت شده است كه منظور از آن گناهان كوچك است مانند نگاه كردن بنامحرم و بوسيدن آن و كارهاى حرامى پائينتر از زنا .
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۳ — صفحه 407
پدیدآورندگان: الشيخ الطبرسي
ص۴۰۷
پاورقی
( 1 ) - جلد 5 ترجمهء تفسير صفحهء 119 و در نسخهء عربى جلد 3 ص 38 .