( وَ مِنْ قَبْلِهِ كِتابُ مُوسى )
يعنى : پيش از قرآن كتاب موسى است كه تورات مىباشد .
( إِماماً )
پيشواى شما است كه بايد از آن پيروى كنيد .
( وَ رَحْمَةً )
و رحمتى است از جانب پروردگار براى مؤمنين كه پيش از قرآن آمده است ، و تقدير چنين است : « و تقدّمه كتاب موسى اماما » و در كلام چيزى حذف شده است كه معنى با آن تمام مىشود ، و تقدير آن چنين است « . . . فلم يهتدوا به » و بر اين مقدّر محذوف دلالت مىكند قسمتى از آيهء اوّل :
« وَ إِذْ لَمْ يَهْتَدُوا بِهِ »
زيرا مشركين بوسيلهء تورات هدايت نيافتند ، تا بت پرستى خود را ترك كنند ، و بوسيلهء آن صفات حضرت محمّد ( ص ) را بشناسند .
( وَ هذا كِتابٌ )
يعنى : اين قرآن .
( مُصَدِّقٌ )
تصديق كنندهء كتابهايى است كه قبل از آن وجود داشته است .
( لِساناً عَرَبِيًّا )
و اين قرآن به زبان عربى نازل شده است ، عربيا تنها كافى بود لسانا بخاطر تأكيد آورده شده است ، همانگونه كه مىگويى : جاءني زيد رجلا صالحا » كه رجلا را براى تأكيد ميآورى .
( لتنذر الذين ظلموا ) يعنى : براى آنكه اى محمّد ستمگران را بترسانى و هر كس « لينذر » با ياء قرائت كند آن را به كتاب اسناد ميدهند .
( وَ بُشْرى لِلْمُحْسِنِينَ )
يعنى : و بشارتى است براى افراد با ايمان .
و بعضى گفتهاند : تقديرش چنين است : « و يبشر بشرى » بنا بر اين تقدير بشرى مصدرى است منصوب ، و نيز جايز است بشرى در محلّ رفع باشد بنا بر تقدير يك مبتدا : « و هو بشرى للمحسنين الموحّدين » .
( إِنَّ الَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا )
تفسير اين آيه گذشت « 1 » .
هامش
( 1 ) رجوع شود به تفسير آيهء 30 از سورهء فصّلت 41 .