تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 380

مساهمون:

ص٣٨٠
ميپرستيد .
( أَرُونِي ما ذا خَلَقُوا مِنَ الْأَرْضِ ؟ )
از زمين چه چيز آفريده‌اند تا با اين آفرينش شايستهء پرستش و سپاسگزارى شوند ؟
( أَمْ لَهُمْ شِرْكٌ فِي السَّماواتِ )
يعنى آيا در آفرينش آسمانها شركتى داشته‌اند ؟ تقدير آيه چنين خواهد شد : « ام لهم شرك و نصيب فى خلق السّماوات » سپس ميفرمايد به آنان بگو :
( ائْتُونِي بِكِتابٍ مِنْ قَبْلِ هذا )
يعنى اگر قبل از اين قرآن خداوند كتابى نازل فرموده است كه دلالت داشته باشد ، بر صحّت گفتارتان آن را بياوريد .
( أَوْ أَثارَةٍ مِنْ عِلْمٍ )
يعنى : آيا اثرى از كتابهاى پيشينيان در دست داريد كه از آن فهميده شود كه اين بتها شريكان خدا هستند ؟
( إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ )
مجاهد گويد : يعنى اگر در گفتار خود راستگو هستيد . عكرمه و مقاتل گفته‌اند :
« أَوْ أَثارَةٍ مِنْ عِلْمٍ »
يعنى : خبرى از پيامبران . از ابن عبّاس نقل شده « اثارة » بمعنى خط است يعنى آيا كتابى كه نوشته شده باشد داريد ؟ از قتاده نقل شده است يعنى : آيا علم ويژه‌اى كه مخصوص شما داده شده باشد در اين باره داريد ؟ يعنى : يكى از اين سه دليل را بياوريد : 1 - دليل عقل 2 - كتاب 3 - خبر شايع و متواتر ، و اينك كه نميتوانند هيچكدام از اين سه دليل ، را بياورند بنا بر اين بطلان ادّعاى آنان روشن مىشود .
( وَ مَنْ أَضَلُّ مِمَّنْ يَدْعُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ مَنْ لا يَسْتَجِيبُ لَهُ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ )