( ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ) و سپس بهنگام پايان يافتن اجلهايتان شما را مىميراند ( ثُمَّ يَجْمَعُكُمْ إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ ) و آن گاه شما را برانگيخته دوباره زنده مىكند و در روز قيامت جمع مىكند . ( لا رَيْبَ فِيهِ ) روزى كه در آن شك نيست ، زيرا دليل و برهان براى اثبات آن آمده است ، و علّت اينكه استدلال شده است به زنده كردن در دنيا آنست كه هر كس يك وقت بتواند كسى را زنده كند ، در هر وقت ديگر هم ميتواند ، و هر كس از اين عمل وقتى با نبودن موانع عاجز باشد در هر وقت ديگر نيز عاجز خواهد بود . ( وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ ) ولى همهء مردم چون در اين باره دقت نميكنند اين معنى را درك نميكنند . ( وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ) خدا مالك آسمانها و زمين است و قدرت دارد كه مردگان را برانگيخته دوباره زنده كند . ( وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يَوْمَئِذٍ يَخْسَرُ الْمُبْطِلُونَ ) طرفداران باطل كه از حق و حقيقت رويگردان هستند ، و كارهاى باطل انجام ميدهند جانها ، و زندگى خود را در دنيا از دست داده ، روز قيامت زيانكارند ، و جز عذاب دائمى حاصلى از عمر خود نخواهند داشت . ( وَ تَرى كُلَّ أُمَّةٍ جاثِيَةً ) ابن عبّاس گويد : يعنى : روز قيامت هر امّتى را خواهيد ديد كه تكيه بر رانهاى خود زده و نشستهاند . و از مجاهد و ضحّاك و ابن زيد نقل شده است يعنى : به حالت نيم خيز آن گونه كه مدّعى در پيشگاه قاضى مىنشيند خواهند نشست . بعضى گفتهاند كه اين گونه نشستن مخصوص كفّار است . و بعضى ديگر گفتهاند كه اين حالت خصوصيتى ندارد ، و كفّار و مؤمنين
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۲ — صفحه 366
پدیدآورندگان: الشيخ الطبرسي
ص۳۶۶