« إِذْ عُرِضَ عَلَيْهِ بِالْعَشِيِّ » دلالت دارد بر اينكه فاعل توارى ، شمس است .
معنى آيات :
( هذا هُدىً ) سپس خداوند ميفرمايد : اين قرآن كه برايت ميخوانيم و اين گفتار كه برايت بيان ميكنيم هدايت كننده و دليل روشنى است كه در امور دين و دنيا ميان حقّ و باطل فرق ميگذارد . ( وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ ) آنان كه منكر آيات پروردگار خود شدند . ( لَهُمْ عَذابٌ مِنْ رِجْزٍ أَلِيمٌ ) معناى اين قسمت گذشت « 1 » . آن گاه خداوند بندگان خود را بنحوهء دلالت بر توحيدش آگاه ساخته ميفرمايد : ( اللَّهُ الَّذِي سَخَّرَ لَكُمُ الْبَحْرَ لِتَجْرِيَ الْفُلْكُ فِيهِ بِأَمْرِهِ ) خداوندى كه براى شما دريا را طورى مسخّر ساخت تا بفرمان كشتيها بجريان افتد . ( وَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ ) يعنى : تا در سفرهاى دريايى خود با سوار شدن بر كشتى در جستجوى سودهاى بازرگانى باشيد . ( وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ ) و تا اين نعمت را براى او سپاسگزارى كنيد . ( وَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ ) يعنى : اى بندگان خداوند آنچه را كه در آسمانها است از خورشيد و ماه و ستارگان و باران و برف و يخ و آنچه در زمين است از چهار پايان و درختان و گياهان و ميوهها و جويبارها براى شما مسخّر ساخته است . و معنى تسخير اينها براى ما آنست كه خداوند ، اين موجودات را همگى براى ما آفريده است تا از آنها بهره بردارى نمائيم پس اينها از آن جهت كه مورد استفادهء مايند در تسخير ما هستند و بهر شكلى كه