( يَسْتَعْجِلُ بِهَا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِها ) آنها كه به قيامت ايمان ندارند چون از حال و هول آن بىاطلاع هستند ، ترسى به خود راه نميدهند و اظهار ميدارند اين قيامت چه شد كه نيامد ؟ و اصولا رسيدن ساعتى را بنام قيامت بعيد و ناشدنى مىپندارند . ( وَ الَّذِينَ آمَنُوا مُشْفِقُونَ مِنْها ) اما آنان كه بقيامت ايمان آوردهاند هميشه در ترس و نگرانى هستند كه مبادا قيامت يكباره فرا رسد در حالى كه آمادگى نداشته باشند . ( وَ يَعْلَمُونَ أَنَّهَا الْحَقُّ ) و ميدانند كه براستى قيامت خواهد آمد ، و در آن هيچگونه تخلفى نخواهد بود . ( أَلا إِنَّ الَّذِينَ يُمارُونَ فِي السَّاعَةِ لَفِي ضَلالٍ بَعِيدٍ ) يعنى آنان كه در فرا رسيدن ساعت قيامت شك و ترديد دارند ، و به صورت منكران پيرامون آن بحث و جدال مىنمايند از راه حق بدور بوده در گمراهى بسر مىبرند ، زيرا اينان توجه نكردهاند تا دريابند كه همان خدايى كه در ابتداء آنان را آفريده است پس از مرگ نيز قدرت دارد آنان را دوباره برانگيزد . ( اللَّهُ لَطِيفٌ بِعِبادِهِ ) يعنى : خداوند نسبت به بندگانش مهربان و نيك رفتار و مدارا كننده است ، و اين معنى از ابن عباس و عكرمه و سدى نقل شده است . و بعضى هم گفتهاند لطيف بمعنى آنست كه خداوند از امور پنهانى و
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۲ — صفحه 119
پدیدآورندگان: الشيخ الطبرسي
ص۱۱۹
پاورقی
( قيامت صغرى كه همان مرگ و فرمودهاند :
« من مات قامت قيامته »
و قيامت ديگر قيامت كبرى است كه دادگاه عدل الهى است و مربوط به آخرت و پس از پايان عمر دنيا است ، و ساعت رسيدن اين دو قيامت هر دو از مردم پنهان داشته شده است ، و علت فوق براى هر دو مناسب است .