پيامبران پيشين كتابهايى را به زبان ملتشان ميفرستاديم ، همچنين قرآنى به زبان عرب بر تو وحى نموديم تا مردم عرب زبان مطالب آن را درك كنند . ( لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرى وَ مَنْ حَوْلَها ) يعنى تا اهالى مكّه و اطراف آن را از ساير مردم و شهرهاى ديگر زمين بيم دهى « 1 » . ( وَ تُنْذِرَ يَوْمَ الْجَمْعِ ) يعنى : آنان را از روز اجتماع كه روز قيامت است و خداوند در آن روز اولين و آخرين و اهل آسمانها و زمينها را گرد آورد ، بنا بر اين يوم الجمع مفعول دوّم تنذر است و ظرف نميباشد . ( لا رَيْبَ فِيهِ ) روزى كه در آن شك نيست ، آن گاه خداوند مردم روز قيامت را دو دسته تقسيم كرده ميفرمايد : ( فَرِيقٌ فِي الْجَنَّةِ وَ فَرِيقٌ فِي السَّعِيرِ ) يعنى : دستهاى از آنان بوسيلهء اطاعتشان در بهشت هستند و دستهاى از آنان بخاطر معصيتشان در جهنّم هستند « 2 » .
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ٢٢ — صفحة 98
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص٩٨
هامش
( 1 ) پيامبر اسلام نبى امىّ ناميده شده است بعضى امى را منسوب به ام ميگيرند و ميگويند : پيامبر نه سواد خواندن داشته است نه قدرت نوشتن و حال آنكه اين معنى از نظر روايات به عكس است و امّى بمعنى مكّى آمده است :
تفسير نور الثقلين جلد 4 صفحهء 558 : « از حضرت باقر ( ع ) روايت شده است شخصى از حضرت پرسيد چرا پيامبر ( ص ) امّى ناميده شده است ؟ فرمودند :
منسوب به مكه ، آنجا كه خداوند ميفرمايد :لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرى وَ مَنْ حَوْلَهاام القرى مكه است ، و بحضرتش بخاطر همين امى گفتهاند .
( 2 ) از امام حسين ( ع ) روايت شده است از حضرتش پرسيدند : منظور از« يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ »كيست ؟ فرمود : امامى كه مردم را بسوى هدايت فرا