سخن گفتهاند :
1 - ذبيح حضرت « اسحاق » بوده است . و اين سخن از : على عليه السلام ، ابن مسعود ، قتاده ، سعيد بن جبير ، مسروق ، عكرمه ، عطاء ، زهرى ، سدى ، و جبائى نقل شده است .
2 - ذبيح حضرت « اسماعيل » بوده است و اين سخن از : ابن عباس ، ابن عمر ، سعيد بن مسيب ، حسن ، شعبى ، مجاهد ، ربيع بن انس ، كلبى و محمد بن كعب قرظى نقل شده است .
هر دو اين سخن را اصحاب ما از امامان معصوم ما عليهم السلام نقل كردهاند ، ولى قول آشكارتر در روايات اين است كه ذبيح حضرت اسماعيل بوده است و اين نظر را قول خداوند تأييد مىكند كه پس از ذكر ذبح مىفرمايد :
( وَ بَشَّرْناهُ بِإِسْحاقَ نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ
و بشارت داديم او را به اسحاق پيامبرى از شايستگان ) ممكن است كه گفته شود كه اين بشارت براى نبوت است نه براى تولد كه تولد دوم باشد ، در جواب مىگوئيم اين سخن خلاف ظاهر است ، زيرا خداوند در جاى ديگرى مىگويد :
( فَبَشَّرْناها بِإِسْحاقَ وَ مِنْ وَراءِ إِسْحاقَ يَعْقُوبَ )
.
« و بشارت داديم او را به اسحاق و پس از اسحاق به يعقوب - هود - 71 » .
پس در اينجا خداوند بشارت به اسحاق داده و اين كه براى او فرزندى به نام يعقوب زاده خواهد شد . پس چگونه درست است كه از يك طرف به ذبح اسحاق امر كرده و از طرف ديگر به فرزند او بشارت دهد ؟ ! .
به روايت صحيح از پيغمبر نقل شده كه فرمود : من فرزند دوم ذبيح هستم .
خلافى نيست كه آن حضرت از نسل اسماعيل كه ذبيح اول است بوده و ذبيح دوم پدر آن حضرت است كه « عبد اللَّه » باشد . دليل آن كه مىگويد مراد از ذبيح حضرت « اسحاق » مىباشد اين است كه اهل كتاب « تورات » و « انجيل » بر اين مطلب اجماع كردهاند ولى بايد گفت : اين اجماع حجت نبوده و سخن آنان مورد قبول نيست .