پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۲۱ — صفحه 151

پدیدآورندگان:

ص۱۵۱

جمله : ( وَ إِنْ تَشْكُرُوا ) كه تقدير چنين است ( يرضى الشكر لكم - راضى مىشود شكر كردن را از شما ) . وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى ( و بر نمىدارد بر دارنده‌اى بار ديگرى را ) يعنى گناه هيچ كسى را ديگرى به عهده نمىگيرد و مجازات گناه با آن خواهد بود كه مرتكب شده است . ثُمَّ إِلى رَبِّكُمْ مَرْجِعُكُمْ ( سپس بسوى خداوند است بازگشت شما ) و مصير شما . فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ( پس خبر مىدهد شما را به آنچه كه بوديد عمل مىكرديد ) يعنى از اعمال شما خبر داده و به حسب آن مجازات مىكند . إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ ( همانا او داناست به ذات سينه‌ها ) پس سرّ و علنى بر او پوشيده نمىماند . وَ إِذا مَسَّ الْإِنْسانَ ضُرٌّ ( و چون انسان را ضررى برسد ) از سختى و مرض و قحطى و غير از اينها . دَعا رَبَّهُ مُنِيباً إِلَيْهِ ( مىخواند پروردگارش را بازگشت كننده به او ) كه باز - گشت او تنها بسوى خدا مىباشد و به ديگرى اميدوار نمىشود . ثُمَّ إِذا خَوَّلَهُ ( سپس چون برساند بر او ) يعنى ببخشد براى او . نِعْمَةً مِنْهُ نَسِيَ ما كانَ يَدْعُوا إِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ ( نعمتى را از خود ، فراموش كند آنچه كه بود مىخواند بسوى او از پيش ) يعنى فراموش مىكند ضررى را كه خدا را براى بر طرف كردن آن مىخواند پيش از اينكه به اين نعمت برسد . « زجاج » گويد : فراموش كند دعائى را كه به آن خدا را خوانده و تضرع مىكرد از قبل . جايز است كه مقصود چنين باشد : فراموش كند خدايى را كه بسوى او از پيش تضرع مىكرد : مانند ( وَ لا أَنا عابِدٌ ما عَبَدْتُّمْ وَ لا أَنْتُمْ عابِدُونَ ما أَعْبُدُ ) ، « و من عبادت كننده نيستم آنچه را شما عبادت مىكنيد و شما عبادت كننده نيستيد آنچه را من عبادت مىكنم - كافرون - 4 و 5 » كه در اينجا نيز لفظ ( ما ) دلالت