171 - روايت كردهاند كه حضرت رسول صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ فرمود :
ايمان شخص ، كامل نمىگردد مگر آن كه 103 خصلت در او وجود داشته باشد ، كه مجموع آنها در كردار ، گفتار ، نيّات ، امور باطنى و ظاهرى او تحقّق خواهد يافت .
در همين بين اميرالمؤمنين علىّ عَلَيْهِ السَّلَامُ اظهار نمود : يا رسول اللَّه ! آن حالات و خصلتهاى 103 گانه كدامند ؟
فرمود : يا علىّ ! از صفات و خصوصيّات مؤمن اين است كه داراى فكر و انديشهاى متحرّك ؛ گوياى ذكر خداوند ( آشكارا و خالصانه ) ؛ علم و اطّلاعاتش بسيار ؛ صبر و بردباريش عظيم ؛ خوشبرخورد در منازعه و استدلال با افراد ؛ در بازگشت به ديگران و يا بازگشت افراد به او بزرگوارانه و محترمانه ؛ نسبت به اشخاص ، داراى سعهء صدر ؛ و در مقابل آنها متواضع و خاضع باشد .
خندهاش تبسّم ، فهم و دركش براى آموزندگى ؛ يادآورندهء غافلان و آموزگار نادانان خواهد بود .
آزارى به اذيّتكنندهاش نمىرساند ؛ در آنچه كه برايش سودى ندارد ، وارد نمىشود و دخالت نمىكند ؛ در مصائب و سختىها بدگو و بدزبان نيست ؛ پشت سر كسى غيبت نمىنمايد ؛ از محرّمات و كارهاى خلاف بيزار ؛ و در امور جانب احتياط را رعايت مىنمايد . جود و بخشش او بسيار ؛ آزارش اندك و ناچيز ؛ كمك دهندهء درماندگان ؛ پدر يتيمان ؛ چهرهاش شاداب ؛ غم و اندوهاش در درون ؛ و نسبت به فقر و تهدست بودنش شادمان مىباشد .
( مؤمن براى دوستان ) از عسل شيرين و گواراتر ؛ ( در ايمان و اعتقادات ) سخت و محكم ؛ سِرّى را فاش نمىكند و پردهاى را نمىدرد ؛ رفت و آمدها و حركاتش دقيق و ملايم ؛ برخورد و مشاهدهاش شيرين ؛ اهل عبادت و پرستش ، خوش برخورد و متين ؛ متواضع و فروتن ؛ سكوتش طولانى ؛ بُردبار در برابر نادانان ؛ شكيبا در مقابل بدكنندگان ؛ و بزرگان را تعظيم و خُردسالان را ترحّم و دلسوزى مىنمايد .
التمحيص ( تكامل و طهارت روح ) ( فارسى ) — صفحه 175
پدیدآورندگان: محمد بن همام الإسكافي
ص۱۷۵