مىكردند ، به نشر و گسترش علم مىپرداخت . كسانى همچون ابن مبارك ، زهرى ، اوزاعى ، ابو حنيفه ، مالك ، شافعى ، زياد بن منذر ، هندى ، بطرى ، بلاذرى ، سلامى ، خطيب و بسيارى ديگر كه در زمرهء شاگردان آنحضرت بودهاند . « 1 »
حكام و سلاطين ، به رغم مبارزهء شديد و پيوستهء خود با اهل بيت عليهم السلام ، در هر حادثه و رويداد سختى به ايشان پناه مىبردند . ائمه عليهم السلام نيز هيچ گاه از خدمت در راه اسلام و نجات امّت از اشتباهات دريغ نمىكردند .
در اين باره تاريخ از گرفتارى عبد الملك خليفه اموى نمونهاى براى ما ثبت كرده است . بنابر آنچه ابراهيم بن محمّد بيهقى در كتاب المحاسن و المساوى از كسائى نقل كرده آمده است :
روزى بر رشيد وارد شدم . وى در ايوان مخصوص خود نشسته بود رو به رويش پول فراوانى قرار داشت كه از بسيارى آنها ، كيسهها شكافته شده بودند .
رشيد دستور داده بود كه اين پول را در ميان خدمتكاران مخصوصش تقسيم كنند و خود درهمى به دست گرفته بود كه نوشتهء آن آشكار بود . رشيد در اين نوشته تأمل مى كرد . او با من بسيار سخن مىگفت ، از من پرسيد : آيا مىدانى چه كسى نخستين بار اين نوشته را در طلا و نقره مرسوم كرد ؟ گفتم : سرورم ! آن شخص عبد الملك بن مروان بود ! رشيد گفت : علت آن چه بود ؟ گفتم : در اين باره چيزى نمىدانم جز آنكه وى نخستين شخصى بوده كه اين نوشته را مرسوم كرده است ! رشيد گفت : اينك تو را از اين بابت آگاه مىگردانم . كاغذ از آن روميان بود و بيشتر كسانى كه در مصر زندگى مىكردند نصرانى و بر آيين پادشاه روم بودند . حواشى اين كاغذها با نقوش رومى تزيين مىشد و نقش آنها پدر
هامش
( 1 ) - فى رحاب ائمّة اهل البيت ، ص 17 .