ما در اينجا در صدد بيان مناقب و فضايل هاشم و بويژه خاندان عبدالمطلّب در ميان آنان نيستيم كه فضايل و مناقب وى بسيار و فراوان است ، بلكه همين مقدار كافى است كه بدانيم رسول گرامى اسلام ، محمّد بن عبداللَّه صلى الله عليه و آله و جانشين بزرگوار آنحضرت ، امام على عليه السلام ، از همين خانواده برخاستهاند .
بر حسب كشفيات علم ژنتيك ، تأثير ، گاه از سوى پدر است كه در اين حالت ، تمام ويژگيها و صفات پدر به كودك منتقل مىشود و گاهى نيز كودك از سوى مادر ، كه در مورد امام حسن اين قسم اخير تحقّق يافت . در شخصيّت امام حسن نشانهءهاى مادرش هويدا بود و بدين ترتيب خود منعكس كنندهء صفات پدر بزرگوار آنحضرت يعنى پيامبر صلى الله عليه و آله بود .
از اين رو امام حسن بيشتر از آن كه شبيه امام على باشد به پيامبر شباهت بسيار داشت و بدين خاطر بارها پيامبر خود نيز فرموده بود :
« حسن از من و حسين از على است » .
شايد بتوان با نگرش بر حوادثى كه پس از رسول گرامى اسلام رخ داده است اين حديث را به گونهاى ديگر هم تفسير كرد . و ماهيّت شرايطى كه در دوران امام حسن حكمفرما بود آنحضرت را وامىداشت روش پيامبر صلى الله عليه و آله را دنبال كند و آنحضرت را كاملًا الگوى خود قرار دهد و همچون او به موّفقيتهاى بزرگى نيز نايل شود .
با اتخاذ همين روش بود كه وى مانند پيامبر گذشت و اغماض را پيشهء خود مىساخت و با دشمنانش به صلح و مدارا رفتار مىكرد .
چنان كه شرايط و اوضاع خاصّ روزگار امام حسين نيز اقتضا مىكرد تا آنحضرت در امر دين و پيشبرد آن از خود تلاش و غيرت نشان دهد و همين امر موجب شباهتهاى ميان دوران او و دوران امام على شده بود .
هدايتگران راه نور ، زندگينامه چهارده معصوم (ع) (فارسى) — صفحة 322
مساهمون: شريعت
ص٣٢٢