امساك نكند و مادر هم سخت نگيرد زيرا فرزند از آن هر دو است و در آن شريكند .
وَ إِنْ تَعاسَرْتُمْ فَسَتُرْضِعُ لَهُ أُخْرى
؛ اگر شما زنان سخت بگيريد به زودى پدر دايهاى بيابد كه بدون سختگيرى فرزندش را شير دهد .
لِيُنْفِقْ ذُو سَعَةٍ مِنْ سَعَتِهِ
؛ هر يك از دارا و تنگدست به اندازهء توان خود به زنان مطلّقه و كودكان شيرخوار بايد انفاق كند ، مقصود انفاق بر زنان مطلّقه و شير ده است كه به آن امر شدهاند ، و آن نظير آيهء
وَ مَتِّعُوهُنَّ عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَ عَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ
است .
سَيَجْعَلُ اللَّهُ بَعْدَ عُسْرٍ يُسْراً
؛ اين آيه وعدهاى است به تهيدستان آن زمان كه درهاى روزى بر آنان گشوده خواهد شد .
يا وعدهاى به شوهران فقير است كه اگر به اندازهء توان خود از انفاق كوتاهى نكنند [ درهاى روزى به رويشان گشوده خواهد شد ]
وَ كَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ عَتَتْ
؛ بسا اهل شهرى كه از امر پروردگارشان به عناد و لجاج روى گردانده و مخالفت را از حدّ گذراندند .
فَحاسَبْناها حِساباً شَدِيداً
؛ آنان ( معاندان و مخالفان ) را سخت و با كنجكاوى محاسبه خواهيم كرد .
وَ عَذَّبْناها عَذاباً نُكْراً
؛ و به سختى آنان را كيفر خواهيم داد و منظور حساب و عذاب آخرت و وبالى است كه در آن جا مىچشند و زيانى است كه مىبينند . دليل اين كه فعل را به صورت ماضى آورده آن است كه ماضى محقّق الوقوع ( و قومش حتمى است ) در حكم مضارع است مانند :
وَ نادى أَصْحابُ الْجَنَّةِ
؛ « آن گاه بهشتيان ندا كنند » ( اعراف / 44 )
وَ نادى أَصْحابُ النَّارِ
؛ « آن گاه دوزخيان ندا كنند » ( اعراف / 50 ) و نظير آنها ، زيرا آنچه وقوعش حتمى است چنان است كه قبلا واقع شده است .
أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ عَذاباً شَدِيداً
؛ در اين آيه بيم دادن از عذاب تكرار شده و آن را امرى مورد انتظار معرّفى مىكند ، ممكن است مقصود ثبت كردن گناهان در نامهء اعمالشان