و به سرعت در منازل سير و سلوك عبور مىدهد . شاعر مىگويد :
هر دم بشارتهاى جان از هاتف دل مىرسد
هركس نهد در ره قدم آخر به منزل مىرسد
گر غافلىور بيدلى خيز و بجوى اهل دلى
كز التفات كاملى ناقص به كامل مىرسد
يك نكته اندر پيش و پس ، غافل ز عاقل فرق بس
با لطف حق در يك نفس ناقص به كامل مىرسد
حالت مجذوبيت اگر بجا بيفتد و بعد اسباب پشيمانى نشود ، از بهترين حالات است . اين است كه نبوغ مىبخشد . مولوى را چنين مجذوبيتى نسبت به شمس تبريزى ، مولوى كرد و نبوغ بخشيد ( 1 ) .
به طور كلى در مكتب و روش انبيا اين حالت حب و علاقه و مجذوبيت است . در آيهء كريمهء سورهء توبه مىفرمايد :
* ( قل ان كان اباؤكم و ابناؤكم و اخوانكم و ازواجكم و عشيرتكم و اموال اقترفتموها و تجارة تخشون كسادها و مساكن ترضونها احب اليكم من الله و رسوله و جهاد فى سبيله فتربّصوا حتى يأتى الله بامره و الله لايهدى القوم الفاسقين . ) *
دربارهء اين حب است كه وارد شده : * ( هل الدين الَّا الحب ( 2 ) ) * در تاريخ اسلام ديده مىشود اينطور محبتها و عشقها كه مسلمانان نسبت به شخص رسول اكرم داشتند ، مثل داستان ابوذر و مشك آب و همچنين داستان خبيب بن عدى و زيد بن دثنّه ( 3 ) كه در سيرهء ابن هشام
هامش
( 1 ) چقدر عالى مىگويد در صفحات اول مثنوى :
اين نفس جان دامنم برتافته است
بوى پيراهان يوسف يافته است
كز براى حق صحبت سالها
بازگو رمزى از آن خوش حالها
تا زمين و آسمان خندان شود
عقل و روح و ديده صد چندان شود
( 2 ) رجوع شود به ورقه هاى حب
( 3 ) رجوع شود به نمرهء 5