است ( داستان مرحوم آقاجمال خوانسارى ) . عليهذا شما در مورد مهندس و معمار خانه تان چقدر دقيق و حساسيد كه يك گوشهء خانه ناموزون نباشد ، كج نباشد ، سست نباشد . عدالت . . . است ، تقوا استحكام و قوّت ، حسن خلق جمال و زيبايى ، شجاعت قوّت است ، * ( ما شيب شىء بشىء احسن من حلم بعلم ) * ( عقب بودن روح از جسم يك مرحله ، بر خلاف نظر افلاطون ) .
5 . نقش عقل و دين در ساختمان روح و كمك آنها 6 . اخلاق زنده و با نشاط درست مانند بچهء پر انرژى ، برعكس اخلاق مرده و پرضعف
7 . گر در طلب گوهر كانى كانى
ور در پى جستجوى جانى جانى
8 . اما عوامل و موجبات :
الف . رابطهء قوى و مستحكم خُلق و عمل و سازندگى عمل ( عادت و تكرار ) ب . مادهء شل بودن انسان در ابتدا و استحكام تدريجى آن و اينكه عادات در ابتدا از تار عنكبوت سستتر و در انجام از زنجير محكمتر است و فرق جوان و پير ج . مثال درخت مثنوى و شعر سعدى :
درختى كه اكنون گرفته است پاى
به نيروى مردى برآيد ز جاى
ايضاً :
هركه در خردىاش ادب نكنند
در بزرگى فلاح از او برخاست
مسئوليت انسان - ريشهء اسلامىاش
رجوع شود به ورقه هاى يادداشت قرآن و انسان ، شمارهء 13 ، بحثى جالب و عالى شده است .