در كار نيست ، پس دليلى از راه ناشدنى بودن قيامت براى تكذيب انبيا وجود ندارد .
ب . استناد به نظام مشهود مراحل و تطورات حيات انسان و اشاره به اينكه حيات اخروى حلقه اى از سلسلهء حيات بشر است كه مراحلى را طى كرده تا به امروز رسيده است . آياتى در اوايل سورهء مؤمنون و آيه اى در اوايل سورهء حج هست كه مشعر به اين مطلب است .
اگر اين مطلب استنباط شود متضمن بيان بيش از حد نبودن مانع در راه قيامت است ، بلكه بيان وجود و واقعيت يك سلسله حلقاتى است كه تا حدى ارائه دهندهء حلقات بعد است در انسان .
ج . استناد به نظام مشهود موت و حيات زمين ، و اشاره به اينكه همچنان كه زمين و نباتات مىميرند و زنده مىشوند شما هم مىميريد و زنده خواهيد شد . به قول ملاى رومى در ديوان شمس :
فرو شدن چو بديدى برآمدن بنگر
غروب شمس و قمر را چرا زيان باشد
كدام دانه فرو رفت در زمين كه نرُست
چرا به دانهء انسانت اين گمان باشد .
معاد بهار جديدى است در سطح عموم موجودات مادى :
در دفتر « مبدأ و معاد » از تفسير فخر رازى ، جلد . . . ، صفحه . . . نقل كرديم كه پيغمبر اكرم فرمود : * ( اذا رأيتم الربيع فاكثروا ذكر النشور . ) * در قرآن كريم آمده است :
. . . فاذا انزلنا عليها الماء اهتزت و ربت و انبتت من كل زوج بهيج . ذلك بان الله هو الحق و انه يحيى الموتى و انه على كل شىء قدير ( 1 ) مولوى مىگويد :
هامش
( 1 ) رجوع شود به دفتر « مبدأ و معاد » ، آيات مربوطه .