« طرى » از طراوت است ، بنا بر اين بايد با همزه خوانده نشود . وَ تَسْتَخْرِجُوا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُونَها : و بوسيلهء غواصى گوهرهاى گرانبهاى دريا را استخراج كنيد و وسيلهء آرايش خود و همسرانتان قرار دهيد . اگر خداوند دريا را براى شما رام نمىكرد ، شما هرگز قادر نبوديد به دريا نزديك شويد و در آن غواصى كنيد . وَ تَرَى الْفُلْكَ مَواخِرَ فِيهِ : عكرمه گويد : يعنى اى انسان ، كشتى را مىنگرى كه دريا را پاره مىكند و پيش مىرود . ابن عباس گويد : يعنى كشتى بر روى آب روان است . وَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ : تا بر كشتى سوار شويد براى تجارت و طلب معاش و روزى ، از فضل خداوند . وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ : و ديگر اينكه خدا را بر نعمتهايش سپاسگزارى كنيد ، تا بر نعمتهاى شما بيفزايد و شما را پاداش دهد . بر سر اين جمله ، واو آمده است ، تا دلالت كند ، بر اينكه خداوند اينها را به منظور نعمت بخشى به بندگانش آفريده است . وَ أَلْقى فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ : در زمين كوهايى بلند و استوار افكند ، تا زمين شما را مضطرب نسازد و آرامش و آسايش شما را سلب نكند . وَ أَنْهاراً وَ سُبُلًا : و رودها و راههايى در زمين قرارداد ، تا آبها را بمزارع شما منتقل سازند و شما بهر نقطهاى كه بخواهيد ، سفر كنيد . برخى گويند : مقصود از « انهار » رود نيل و فرات و دجله و سيحون و جيحون و . . . است . لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ : معناى اين جمله را گفتهايم ، برخى گويند : يعنى براى اينكه بدينوسيله به يگانگى خداوند پىبريد . وَ عَلاماتٍ : و روى زمين نشانههايى قرارداد كه بكمك آنها راهها را پيدا كنيد . برخى گويند : مقصود از « علامات » كوههاست كه روزها وسيلهء راهنمايى هستند . وَ بِالنَّجْمِ هُمْ يَهْتَدُونَ : ابن عباس گويد : يعنى شبها بوسيلهء ستارگان هدايت مىشوند . مقصود از « نجم » جنس و همهء ستارگان ثابت است . برخى گويند : كلام تا
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۳ — صفحه 238
پدیدآورندگان: الشيخ الطبرسي
ص۲۳۸