پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۳ — صفحه 223

پدیدآورندگان:

ص۲۲۳

3 - نماز . مثل « فَلَوْ لا أَنَّهُ كانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ » ( صافات 143 : اگر از نمازگزاران نبود ) 4 - نور . در حديث است كه : « فلو لا سبحات وجهه . » ( اگر نور رخش نبود . . . ) روح : اين كلمه داراى ده معنى است : 1 - زندگى نفوس بوسيلهء ارشاد . 2 - رحمة . مثل « فروح و ريحان » ( بنا به قرائت راءِ مضموم ) . 3 - نبوت . مثل « يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ » ( غافر 15 : نبوت را بهر كه خواهد ، القا كند ) . 4 - عيسى ( روح اللَّه ) كه از غير بشر ، آفريده شد . 5 - جبرئيل . 6 - نفخ و دميدن . شاعر گويد :

فلما بدت كفنتها و هى طفلة * بطلساء لم تكمل ذراعاً و لا شبراً
و قلت له ارفعها اليك و أحيها * بروحك و اقتته لها قيتة قدراً

يعنى : آن گاه كه آغاز اشتعال آتش بود ، در دود و شعله‌اى بدرنگ ، آن را مخفى ساختم و به او گفتم : آرام آرام در آن بدم ، تا خوب شعله‌ور گردد . 7 - وحى . مثل « وَ كَذلِكَ أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا » ( شورى 52 : وحى خود را به تو فرستاديم ) . 8 - برخى گويند : روح ، جبرئيل است . 9 - يكى از فرشتگان آسمان كه از همهء مخلوقات خدا بزرگتر است . روز قيامت ، او به تنهايى در يك صف مىايستد و همهء فرشتگان در صف ديگر . 10 - روح انسان . ابن عباس گويد : انسان را روحى و نفسى است . نفس همان است كه قدرت تميز و تكلم دارد و روح همان است كه خروج آن موجب مرگ است . در حال خواب ، فقط نفس خارج مىشود ولى در مرگ روح و نفس هر دو خارج مىشوند .

مقصود :

أَتى أَمْرُ اللَّهِ : در اين باره چند قول است :