[ سوره يوسف ( 12 ) : آيه 24 ]
ترجمه :
شرح لغات :
همّ : در لغت به چند معنى آمده : 1 - عزم و تصميم بر كارى چنانچه در گفتار خداى تعالى است كه فرموده : « إِذْ هَمَّ قَوْمٌ أَنْ يَبْسُطُوا إِلَيْكُمْ أَيْدِيَهُمْ » « 1 » يعنى تصميم و عزم بر اين كار داشتند . 2 - به معناى خطور در ذهن و گذشتن در خاطر اگر چه تصميم هم بر كارى نگيرند مانند اين آيهء ديگر « إِذْ هَمَّتْ طائِفَتانِ مِنْكُمْ أَنْ تَفْشَلا وَ اللَّهُ وَلِيُّهُما » « 2 » يعنى بخاطرشان گذشت كه متفرق شوند ، و دليل بر اين معنى جملهء « وَ اللَّهُ وَلِيُّهُما » است زيرا اگر همّ به معناى تصميم بود همان تصميم و عزم بر گناه گناه است و خدا ولىّ كسى كه تصميم بر گناه و فرار از يارى پيغمبر - صلى اللَّه عليه و آله - داشته باشد نيست . 3 - به معناى نزديك شدن بانجام كار مانند آنكه گويند « همّ فلان أن يفعل كذا » يعنى نزديك بود فلان كار را انجام دهد . 4 - به معناى دلخواه و خواستهء دل چنانچه كسى كه چيزى را دوست دارد و طبعش بدان متمايل است ميگويد : « هذا أهمّ الاشياء الى » يعنى اين چيز محبوبترين چيزها نزد من است و در ضدّ آن ميگويد : « ليس هذا من همى » يعنى متمايل بدان نيستم . و روى اينكه معانى « همّ » در لغت مختلف است بايستى « همّ » را در آيه بمعنايى