پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۱۱ — صفحه 74

پدیدآورندگان:

ص۷۴

بيان آيه 32 - 33

شرح لغات :

اطفاء : به معناى خاموش كردن نور آتش است ولى در خاموش كردن هر روشنايى و نورى استعمال گردد . افواه : جمع فم به معناى دهان است ، و اصل « فم » فوه بوده كه چون هاء حذف شد بجاى « واو » ميم آمده چون ميم حرف صحيح و هم شكل واو بود . اباء : به معناى امتناع و خوددارى است ، شاعر گفته :
« و ان أرادوا ظلمنا أبينا »
يعنى اگر بخواهند بما ستم كنند ما از آن جلوگيرى ميكنيم .

تفسير :

خداى سبحان در اين آيات بيان فرمايد كه اين كافران - يهود و نصارى - ميخواهند نور خدا خاموش كنند . « يُرِيدُونَ أَنْ يُطْفِؤُا نُورَ اللَّهِ » بيشتر مفسران گفته‌اند منظور از نور خدا قرآن و اسلام است ، و از جبائى نقل شده كه نور خدا دلالت و برهان است . زيرا آن دو همانند نور وسيلهء راهنمايى هستند . « بِأَفْواهِهِمْ » بدهنهاشان ، و اينكه فرمود : بدهنهاشان به جهت آنكه خاموش كردن معمولا بوسيلهء فوت دهان انجام شود ، و اين تعبير براى بيان ناتوانى قدرت و شكستن شخصيت آنان تعبيرى شگفت آور است زيرا معمولا نورهاى ضعيف را با دهان خاموش كنند ، و فوت دهان در خاموش ساختن نورهاى قوى هيچگونه مؤثر نيست « 1 » « وَ يَأْبَى اللَّهُ إِلَّا أَنْ يُتِمَّ نُورَهُ » يعنى خدا مانع است جز آنكه امر قرآن و اسلام را

پاورقی
( 1 ) - غرض اين است كه اين بيچارگان ميخواهند نور خدا را با فوت دهان خاموش كنند ، مانند كسى كه بخواهد خورشيد را با فوت كردن دهان خاموش سازد .