شرح لغات :
تفسير :
خداى سبحان در اين آيات براى ردّ كافران كه گفتند : « قرآنى جز اين بياور يا آن را تبديل كن » و همچنين گفتار ديگرشان كه گفتند « پيغمبر اين قرآن را ساخته است » فرمايد : « وَ ما كانَ هذَا الْقُرْآنُ أَنْ يُفْتَرى مِنْ دُونِ اللَّهِ » اين قرآن چنان نيست كه افتراى از جانب غير خدا باشد . « وَ لكِنْ تَصْدِيقَ الَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ » بلكه تصديق كنندهء كتابهاى ديگر است ، و اين كلام شهادتى است از خداى تعالى كه قرآن گواه كتابهاى گذشته از تورات و انجيل و زبور است و شاهدى است بر اينكه آنها حق است . و هم شاهد است بر اينكه مصداق همان بشارتى است كه آنها دربارهاش دادهاند . و برخى گفتهاند : يعنى گواه است بر آنچه در آينده خواهد آمد از حشر و نشر و حساب و كيفر . « وَ تَفْصِيلَ الْكِتابِ » يعنى بيان كنندهء معانى مجملى كه در قرآن است از حلال و حرام و ساير احكام شرعيه ، و برخى گفتهاند : معنايش آنست كه اين قرآن بيان كنندهء دليلهايى است كه در امور دين بدان محتاج هستيد . « لا رَيْبَ فِيهِ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ » يعنى شكى نيست كه آن از جانب خداى تعالى نازل گشته و معجزهاى است كه هيچكس قادر نيست مانندش را بياورد . « أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِهِ » و اگر ميگويند كه آن را بدروغ بر خدا بسته بگو : يك سوره همانند آن در بلاغت بياوريد ، زيرا شما اهل زبان هستيد و اگر محمد قادر باشد كه چنين سخنى بگويد شما هم قدرت آن را خواهيد داشت ، و چون از