الثَّلاثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا . . . » « 1 » دربارهشان نازل شد ، مسلمانان كه از جريان مطلع شدند بنزد آنها شتافته و مژدهء پذيرفتن توبهشان را به اطلاع آنان رساندند . كعب گويد : من بنزد رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - كه در مسجد بود آمدم ، و شيوهء آن حضرت چنان بود كه هر گاه بخاطر خبر خوشى مسرور ميشد رويش همچون قرص ماه ميدرخشيد ، در اينوقت مشاهده كردم رويش از خوشحالى ميدرخشد و چون مرا ديد فرمود : مژده باد تو را ببهترين روزهاى زندگيت از روزى كه مادر تو را زائيده ، كعب گويد : گفتم : آيا اين مژده از طرف خدا است يا از طرف خود شما است ؟ فرمود : از خدا است . كعب نيز بشكرانهء اينكه خدا توبهاش را پذيرفته ثلث مال خود را در راه خدا صدقه داد .
تفسير :
« وَ آخَرُونَ مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ اللَّهِ » يعنى دستهء ديگرى كه كارشان موقوف و بستهء به فرمان خدا است . « إِمَّا يُعَذِّبُهُمْ وَ إِمَّا يَتُوبُ عَلَيْهِمْ » كه آنها را عذاب كند يا ببخشد ، و البته سر - نوشت آنها نزد خدا معلوم و روشن بود ولى اين تعبير براى بندگان بود ، يعنى سرنوشت كار آنها در نظر شما معلوم نيست و روى بيم و اميد است . و اين آيه دليل بر صحت عقيدهء ما در مورد جواز گذشت خدا از گنهكاران مىباشد بدليل آنكه ميفرمايد : كار آنها كه مردمى گناهكار بودند بدست خدا است كه بخواهد آنها را عذاب كند يا ببخشد ، و نيز دليل است بر اينكه گذشت از گنهكاران و پذيرفتن توبهء آنها تفضلى است از طرف خداى سبحان و بر او واجب نيست زيرا اگر واجب بود آن را معلق بمشيت و خواست خود نميكرد ( و يكسره ميفرمود آنها را مىآمرزد ) . « 2 »