شما و ايشان عهد و پيمانى بود ، زيرا خدا و رسولش از اينان بيزارند .
و زجاج گفته : مقصود اين است كه خدا و رسول از دادن پيمان به آنها و وفاى بدان بيزارند زيرا كه آنها پيمان شكنى كردند .
اگر كسى بگويد : چگونه براى پيغمبر - صلى اللَّه عليه و آله - جايز است كه پيمان خود را بشكند ؟
پاسخ آن است كه بيكى از سه راه ، شكستن پيمان براى رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - جايز گشت : 1 - آنكه وفاى به پيمان مشروط بود به اينكه از طرف خداى تعالى دستورى نرسد ، و چون دستور آمد كه از اين پس پيمانى نيست پيغمبر خدا پيمان را شكست . 2 - آنكه چون از مشركان خيانت و پيمان شكنى آشكار شد خداى تعالى نيز به پيغمبرش دستور داد تا پيمان آنها را بشكند . 3 - آنكه آن پيمان ، پيمانى هميشگى ( و مطلق ) نبود بلكه مقيد به زمان و مدتى بود كه چون مدت آن سر آمد آن پيمان شكسته شد .
و در روايت نيز آمده كه رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - آنچه را ذكر شد با آنان شرط كرده بود . و نيز روايت شده كه مشركان پيمان خود را شكستند يا تصميم بنقض آن گرفتند ، خداى سبحان نيز به پيغمبرش دستور داد كه پيمان آنها را بشكند .
پس از اين خداى سبحان مشركان را مخاطب ساخته فرمايد :
« فَسِيحُوا فِي الْأَرْضِ »
يعنى با خيال آسوده در زمين ( مكة ) بگرديد و آسوده خاطر احتياجات خود را بر طرف كنيد و ( در اينمدت ) از شمشير در امانيد .
« أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ »
تا چهار ماه ، و چون اين مدت سپرى شد و مسلمان نشديد رشتهء پيمان شما بريده خواهد شد و مصونيت از جان و مال شما برداشته مىشود .
« وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِي اللَّهِ »
و بدانيد كه فرار از خدا نتوانيد كرد چون شما در هر جا كه باشيد تحت قدرت و فرمان او هستيد .
« وَ أَنَّ اللَّهَ مُخْزِي الْكافِرِينَ »
و خدا خوار كنندهء كافران است .
و در اينكه اين چهار ماه ( كه خدا بدانها مهلت داد ) چه ماههايى بود .