از اين رو امام رضا عليه السلام فتوا به وجوب تقيه داد و اينكه گناهى نيست بر كسى كه از روى تقيه قسم بخورد .
( 1 ) امام عليه السلام فرمود : « طلاق سنّت بر طبق آن چيزى است كه خداى تبارك و تعالى تذكر داده و سنّت پيامبرش صلّى اللّه عليه و آله مىباشد . و طلاق بدون سنّت نيست ، و هر طلاقى كه مخالف كتاب خدا باشد طلاق نيست و هر نكاحى كه مخالف سنّت باشد نكاح نيست . بيش از چهار زن نگير . اگر زنى را بر روش سنّت سه بار طلاق دادى براى تو حلال نيست كه با او ازدواج كنى ، مگر اينكه او به ديگرى شوهر كند . امير المؤمنين عليه السلام فرمود :
بپرهيزيد از زنانى كه سه بار آنها را طلاق دادهايد ، زيرا آنها بايد شوهر كنند . »
معنى طلاق قطع رابطهء ازدواج است و آن از جملهء چيزهايى است كه خداى تعالى از آن تنفر دارد . زيرا طلاق منجر به سست شدن پايههاى اجتماع انسانى و گسترش تنفر و دشمنى در ميان مردم مىشود . اين قسمت از گفتههاى امام عليه السلام حاوى بعضى فرايض احكام طلاق و ازدواج به شرح زير است :
( 2 ) اولا : طلاق وقتى صحيح است كه همهء شرايط زير را داشته باشد :
الف . شوهر بالغ باشد ، عاقل باشد ، مختار باشد . پس طلاق بچّه و ديوانه و مست كه قصدى نداشته باشد صحيح نيست .
ب . ازدواج بايد دائمى باشد زيرا طلاق براى زن صيغه ( متعه ) نيست .
ج . زن بايد از حيض پاك باشد و اگر قبلا شوهر با او زفاف كرده است ، از نفاس هم بايد پاك باشد .
د . صيغهاى كه به آن طلاق واقع مىشود اين است كه شوهر بگويد تو را طلاق دادم يا او مطلّقه است .
ه . دو نفر شاهد عادل بايد صيغهء طلاق را بشنوند .
اينها بعضى از شرايطى است كه در صحت طلاق معتبر است . و اما طلاقهاى ديگر مانند شوخى ، غافل و بىتوجه بر طبق نظر شيعهء اماميه
حياة الامام علي بن موسى الرضا ( ع ) ( پژوهشى دقيق در زندگانى امام رضا ع ) ( فارسي ) — صفحة 297
مساهمون: الشيخ باقر شريف القرشي
ص٢٩٧