آنان ياد كردهاند . به ابن عباس ( رض ) گفته شد : آن خيانت چه بوده است ؟ گفت : زن نوح مىگفت : « شوهرم ديوانه است » و زن لوط نيز به هنگام ورود مهمانان ، مردم را با خبر مىساخت . در تفسير طبرى از سليمان بن قيس روايت شده است كه گفت : شنيدم كه در كنار كعبه از ابن عباس دربارهء عبارت قرآنى
« فَخانَتاهُما »
پرسيدند و او گفت : هرگز خيانت آنان به گونهء زنا نبوده است ، بلكه زن نوح مىگفت شوهرم ديوانه است و زن لوط نيز مردم را به مهمانان [ او ] رهنون مىشد . آنگاه عبارت
« إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صالِحٍ »
را خواند . از اين گذشته دليل قاطع بر نادرستى اين ديدگاه آن است كه خداوند متعال مىفرمايد :
« الْخَبِيثاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَ الْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثاتِ ، وَ الطَّيِّباتُ لِلطَّيِّبِينَ ، وَ الطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّباتِ
زنان ناپاك سزاوار مردان ناپاكند و مردان ناپاك سزاوار زنان ناپاكند و زنان پاكيزه سزاوار مردان پاكند و مردان پاك سزاوار زنان پاكيزهاند . . . » [ نور / 26 ] .
همچنين خداوند متعال مىفرمايد :
« الزَّانِي لا يَنْكِحُ إِلَّا زانِيَةً أَوْ مُشْرِكَةً ، وَ الزَّانِيَةُ لا يَنْكِحُها إِلَّا زانٍ أَوْ مُشْرِكٌ ، وَ حُرِّمَ ذلِكَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ
مرد زنا كار مگر با زن زنا كار يا مشرك ازدواج نمىكند و زن زنا كار ، او را جز مرد زنا كار يا مشرك به زنى نمىگيرد . اين امر بر مؤمنان حرام شمرده شده است » [ نور / 3 ] « 1 » .
آلوسى در روح المعانى مىگويد : اينكه دربارهء عبارت قرآنى
« فَخانَتاهُما »
سخنانى گفتهاند ، و گناهى بزرگ و ناسنجيده مرتكب شدهاند ، چرا كه خداوند متعال پيامبرانش را از امورى بسى كمتر از اين پاك داشته است ، دور بادا از دامن پاكشان كه انگشت طعن به سوى آنان دراز شود ، بلكه مراد از آن ، خيانت در دين است ، آنگاه نسبت دادن اين محنت به حسن و مجاهد نيز گناه آشكارى است .
ابو سعود مىگويد : اينكه دربارهء عبارت قرآنى
« فَخانَتاهُما »
سخنانى گفتهاند ، گناهى بزرگ و سنجش ناپذير است ، چرا كه ساحت پيامبران ، صلوات اللّه و سلامه عليهم ، بسى والاتر از آن است كه انگشت طعن به سوى آنان نشانه رود ، بلكه مراد از خيانت در اين آيه ، خيانت در دين است . بيضاوى مىگويد : به دليل هدايت نشدنش بود ، چرا كه خداوند متعال مىفرمايد :
« فَخانَتاهُما »
و برداشت برخى كسان در اين باره ناصواب است ، چرا كه انبياء ( ع ) از رخداد چنين امورى حفظ شدهاند و مراد از خيانت ، خيانت در دين است . امّا در اين باره كه برخى
هامش
( 1 ) . تفاسير معتبر ، ذيل آيات پيش گفته .